![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Fosfaatrechtenstelsel
Bijdrage Pieter Grinwis aan een commissiedebat met minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
10 juni 2021
Kamerstuknr. 35334
De heer Grinwis (ChristenUnie):
Dank u wel, voorzitter. Als nieuw Kamerlid en lid van deze mooie commissie heb je het genoegen om veel werkbezoeken aan boerderijen af te leggen en veel agrarische ondernemers te spreken. Het is duidelijk dat veel boeren klem zitten in een systeem waar ze zelf niet voor hebben gekozen. Ze knokken om het hoofd boven water te houden. Zo heb ik kennis mogen nemen van het verhaal van Jan-Hein Nikkels, een biologische boer met kippen en koeien die buiten de knelgevallenregeling is komen te vallen. Zijn stal stond net leeg op de peildatum van 2 juli 2015 omdat hij aan het omschakelen was naar biologisch. Hij geeft aan dat hij zijn vertrouwen in de overheid helemaal kwijt is. Hij voldeed naar eigen zeggen volledig aan de definitie van startende boer, maar op grond van een voormalige agrarische bestemming op zijn bedrijfsterrein die niet van hem was, is hij niet als starter aangemerkt en valt hij buiten de knelgevallenregeling. Voor zijn gevoel heeft de overheid manieren gezocht om vooral zo min mogelijk boeren te hoeven compenseren, bijvoorbeeld door de voorwaarden veel te nauw en te streng uit te leggen. Hij heeft het gevoel dat hij nooit een eerlijke kans heeft gehad. Dit is maar één verhaal van boerengezinnen die zijn ontredderd en het vertrouwen in de overheid volkomen hebben verloren.
Voorzitter. De knelgevallenproblematiek is gecompliceerd; zo veel is duidelijk. De twee belangrijkste hobbels zijn ten eerste het juridisch afbakenen van een zeer diverse groep en ten tweede het creëren van nieuwe knelgevallen als de generieke korting te groot wordt om de eerste groep te compenseren. We waarderen de zoektocht van de minister naar oplossingen zeer en het is bijna een onmogelijke vraag, maar is er echt nergens nog een hardheidsclausule? Zijn er bijvoorbeeld overeenkomsten te vinden in de situaties van de groep boeren die zich hebben aangemeld als knelgeval maar die zijn afgewezen? Is de minister bereid deze groep te evalueren?
Voorzitter. Laten we nog even kijken hoe het zo ver gekomen is. De ChristenUnie is nooit voorstander geweest van het afschaffen van het melkquotum, integendeel. Het was hét instrument om zowel boeren als natuur te beschermen. De melkveehouderij met prijsnemers is geen gewone markt als alle andere. Je ziet de tragedy of the commons van mijlenver aankomen. Verder sluit ik mij aan bij alles wat collega Van der Plas hierover zei. Goede regels zijn niet slecht. Onrecht is pas slecht. Onrecht is pas erg.
Ook na afschaffing bleek de draagkracht van onze leefomgeving haar grenzen nog altijd te hebben. We hebben inmiddels twee keer het deksel op de neus gekregen: eerst fosfaat, daarna stikstof. We kregen het fosfaatrechtenstelsel ervoor terug, met al zijn imperfecties, zoals fraudegevoeligheid, maar vooral een onverwachte stop op uitbreiding na verkeerd gewekte verwachtingen. Dat leidt op bedrijfsniveau tot hele schrijnende situaties. En ja, daar hebben grote bedrijven, zoals de Rabobank, ook een enorme rol bij gespeeld. Zo hebben ze de schaalvergroting aangejaagd. Ik ben benieuwd naar hun reflectie op hun rol en verantwoordelijkheid. De rechtszaak in dezen spreekt voor zich.
Deze discussie laat temeer zien dat een breedgedragen landbouwakkoord met een blik op de toekomst nodig is. De noodzaak hiertoe is deze week weer eens bevestigd door de SER. Hoe staat de minister hiertegenover?
De voorzitter:
Laatste zin, graag.
De heer Grinwis (ChristenUnie):
Welke stappen wil zij zetten om hiertoe voorbereidingen te treffen?
Tot zover.
Archief > 2021 > juni
- 30-06-2021 30-06-2021 00:00 - De aanpak van mensenhandel in de Caribische delen van het Koninkrijk
- 30-06-2021 30-06-2021 00:00 - Doorstroom van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs
- 30-06-2021 30-06-2021 00:00 - Debat over de toekomst van de ouderenhuisvesting
- 30-06-2021 30-06-2021 00:00 - Nationaal Groeifonds
- 28-06-2021 28-06-2021 00:00 - Wijziging van de Tabaks- en Rookwarenwet om het reclameverbod aan te scherpen
- 28-06-2021 28-06-2021 00:00 - Wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet ter regeling van elektronische verhittingsapparaten
- 24-06-2021 24-06-2021 00:00 - Het bericht "Gezondheidslobby casht jackpot in gokbranche"
- 24-06-2021 24-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Water (AO d.d. 09/06)
- 24-06-2021 24-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) (CD 16/06)
- 24-06-2021 24-06-2021 00:00 - Debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus
- 23-06-2021 23-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Dutchbat III (CD d.d. 08/06)
- 23-06-2021 23-06-2021 00:00 - Debat over het eindverslag van de informateur
- 22-06-2021 22-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Mensenhandel en prostitutie (CD d.d. 27/05)
- 22-06-2021 22-06-2021 00:00 - Debat over de Europese Top van 24 en 25 juni 2021
- 17-06-2021 17-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken (CD 16/6)
- 16-06-2021 16-06-2021 00:00 - Wet minimum CO2-prijs elektriciteitsopwekking
- 16-06-2021 16-06-2021 00:00 - Het bericht 'Rijk belemmert gemeenten in armoedebeleid' en het niet uitvoeren van de motie over dit onderwerp
- 16-06-2021 16-06-2021 00:00 - Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)
- 15-06-2021 15-06-2021 00:00 - Debat over de werkwijze van de NCTV
- 10-06-2021 10-06-2021 00:00 - Wijziging van de Wet basisregistratie personen
- 10-06-2021 10-06-2021 00:00 - De toename van drugsgebruik onder studenten
- 10-06-2021 10-06-2021 00:00 - Klimaat en energie
- 10-06-2021 10-06-2021 00:00 - Fosfaatrechtenstelsel
- 09-06-2021 09-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Hersteloperatie kinderopvangtoeslag
- 09-06-2021 09-06-2021 00:00 - Adoptie
- 09-06-2021 09-06-2021 00:00 - Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IVD)
- 09-06-2021 09-06-2021 00:00 - Water
- 08-06-2021 08-06-2021 00:00 - Dertigledendebat over het besluit van de Chinese regering om de markt te openen voor Nederlands kalfsvlees
- 08-06-2021 08-06-2021 00:00 - Verantwoordingsdebat over het jaar 2020
- 08-06-2021 08-06-2021 00:00 - Dutchbat-III
- 08-06-2021 08-06-2021 00:00 - Duurzaam vervoer
- 07-06-2021 07-06-2021 00:00 - Onderwijs en corona - primair en voortgezet onderwijs
- 03-06-2021 03-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Formele JBZ-Raad 7-8 juni 2021 (vreemdelingen- en asielzaken)
- 03-06-2021 03-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Afghaanse tolken (CD d.d. 01/06)
- 03-06-2021 03-06-2021 00:00 - Debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus
- 03-06-2021 03-06-2021 00:00 - Wonen en corona
- 02-06-2021 02-06-2021 00:00 - Debat over het economisch steunpakket
- 02-06-2021 02-06-2021 00:00 - Afghaanse tolken
- 02-06-2021 02-06-2021 00:00 - Drugsbeleid
- 02-06-2021 02-06-2021 00:00 - Sint Eustatius
- 01-06-2021 01-06-2021 00:00 - Wijziging van de Winkeltijdenwet
- 01-06-2021 01-06-2021 00:00 - Tweeminutendebat Telecommunicatie (CD d.d. 20/05)
- 01-06-2021 01-06-2021 00:00 - Verkeersveiligheid