![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg Stelsel gefinancierde rechtsbijstand
Bijdrage van ChristenUnie Tweede Kamerlid Gert-Jan Segers als lid van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie aan een algemeen overleg met staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie
Onderwerp: Stelsel gefinancierde rechtsbijstand
Kamerstuk: 31 753
Datum: 26 maart 2014
De heer Segers (ChristenUnie): Voorzitter. Toegang tot het recht is een wezenskenmerk van de rechtsstaat. De lakmoesproef daarbij is de vraag of de allerzwaksten en allerkwetsbaarsten toegang tot het recht hebben. In de voorbereiding van dit debat hebben we van verschillende kanten casussen aangereikt gekregen, bijvoorbeeld van bijstandsgerechtigden die hun bijstand zouden kunnen verliezen en dan geen aanspraak kunnen maken op rechtsbijstand, met alle gevolgen van dien voor bijvoorbeeld schuldhulpverlening. We hebben ook voorbeelden gekregen uit het vreemdelingenrecht, bijvoorbeeld van Syrische vluchtelingen, Oegandese homo's en een Iraniër die christen is geworden en die als gevolg van verandering van beleid een nieuwe aanvraag wil indienen. De toegang tot het recht staat voor hen onder druk en daar maakt mijn fractie zich grote zorgen over.
Ik sluit mij aan bij de vragen naar aanleiding van de moties die zijn ingediend door de Eerste Kamer. Het betreft een politiek feit waar de staatssecretaris al op heeft gereageerd. Het is echter wel een stevige uitspraak die op tafel ligt, namelijk dat die 85 miljoen niet leidend mag zijn, maar dat het gaat om een visie. De Eerste Kamer vraagt de staatssecretaris ook om het gehele plan te heroverwegen. Dat is een heel vergaande uitspraak. Ik wil daarom toch een reflectie van de staatssecretaris op de moties.
De staatssecretaris heeft bovendien zelf ook inhoudelijk gereageerd, bijvoorbeeld als het gaat om consumenten- en huurgeschillen. In dat kader zegt hij dat er geen sprake van kan zijn dat die rechtsgebieden zijn uitgesloten. In de brief van 18 februari schrijft hij echter wel dat de uitgangspunten zoals die zijn opgesomd in de eerdere brief, onveranderd zijn. Hij verandert dus niets, maar tegelijkertijd spreekt hij wel voor de Eerste Kamer. Hoe verhoudt het een zich tot het ander? Ik wil hier echt een reflectie op van de staatssecretaris. Er wordt namelijk een politiek en heel principieel punt gemaakt.
Ik wil ook weten wanneer de staatssecretaris met zijn visie komt. In de overwegingen legt de Eerste Kamer echt de vinger bij de 85 miljoen. Die 85 miljoen mag volgens de Eerste Kamer niet leidend zijn; het gaat om een visie. Wanneer komt die visie in reactie op de motie-Ruers c.s.?
De staatssecretaris is in overleg geweest met het veld. Hij schrijft daar heel warme woorden over, maar in een van de brieven wordt heel fijntjes opgemerkt dat die warme woorden geheel voor rekening van de staatssecretaris komen. Of de liefde helemaal van twee kanten komt, is dus maar zeer de vraag. In één brief staat ook dat alternatieven zonder argumentatie worden afgewezen. Er zijn alternatieven aangedragen maar de staatssecretaris zegt dat die heel weinig opleveren en hij schuift ze heel gemakkelijk en zonder doorrekening terzijde. Ik vraag de staatssecretaris om hier meer woorden aan te wijden. Waarom zijn de aangedragen alternatieven op deze wijze afgewezen?
Wat is de oorzaak van het toegenomen beroep op rechtsbijstand? De staatssecretaris legt vooral het gemak waarmee mensen naar de rechter stappen als probleem neer, maar we kunnen ook te maken hebben met ingewikkelde regelgeving en een toename van echtscheidingen, wat leidt tot een groter beroep op rechtsbijstand. Ik wil dus een heldere probleemanalyse, zodat we weten waarom er een groter beroep wordt gedaan op rechtsbijstand, voordat we aan zo'n grote operatie beginnen.
Ik kom te spreken over de stapeling van maatregelen. Zoals ik al zei, zijn er vanuit de advocatuur meerdere schrijnende voorbeelden aangereikt van mensen die door verschillende plannen -- rechtsbijstand, griffierecht, eigen bijdrage -- niet meer hun recht zullen halen. Hoe werkt de stapeling uit? Hoeveel mensen met een minimuminkomen of lager worden geraakt door de nieuwe maatregel van de verhoging van het rechtsbelang naar €1.000? Van iemand in de bijstand kan dan in één keer de bijstand worden stopgezet, en dat kan nog veel meer ellende veroorzaken dan alleen maar het stopzetten van het inkomen. Het kan namelijk ook verdere problemen tot gevolg hebben, zoals een toename van schulden. Die stapeling is dus een serieus punt.
Een belangrijke pijler van het nieuwe stelsel is de versterking van de eerste lijn, het Juridisch Loket. Daaraan zijn al veel woorden gewijd. In pilots wordt onderzocht wat efficiënt is. Wanneer zijn de uitkomsten van de pilot bekend? Wanneer komt het inrichtingsvoorstel voor het versterken van de eerste lijn? Het is lastig om hier en nu al te oordelen over het bedrag van 30 miljoen en over de vraag of de planen van het kabinet haalbaar zijn terwijl er tegelijkertijd voldoende bescherming wordt geboden aan burgers met een smalle beurs. Bovendien zal moeten worden gekeken of andere vormen van hulp en interventie niet meer soelaas bieden voor het oplossen van de problemen. Er wordt bijvoorbeeld gerefereerd aan gemeentelijke schuldhulpverlening. Weten we echter of die niet leidt tot een verschuiving van de problemen? We kunnen op dit punt wel winst boeken, maar als dat elders tot grotere wachtlijsten leidt of tot een groter beroep op schuldhulpverlening, is dat een verschuiving van lasten die per saldo voor de rijksbegroting geen soelaas biedt.
Ik kom op het fonds principiële zaken. Dit is door collega Recourt als hardheidsclausule gesuggereerd. De staatssecretaris wijst naar mogelijkheden in de huidige Wet op de rechtsbijstand en wil dit fonds daarom niet instellen. Ik vraag mij af hoe vaak gebruik wordt gemaakt van de huidige voorziening. Verwacht de staatssecretaris dat dit zal veranderen na de invoering van het nieuwe stelsel? Is dit dus daadwerkelijk een vangnet?
Mijn fractie had grote zorgen over de gevolgen voor het vreemdelingenrecht van de bezuiniging. Gelukkig heeft de staatssecretaris in zijn eerste herziening van de plannen de bezuinigingen op zogeheten kennelijk ongegronde bezwaarschriften en kennelijk ongegronde hoger beroepen bij de Raad van State teruggedraaid. Ik heb wel vragen over de toegang tot het recht met betrekking tot herhaalde asielaanvragen. Ik noemde de casus zojuist al. No cure, less fee is ingevoerd om stapeling van zaken te voorkomen. Ik heb begrepen dat er inderdaad een groep advocaten kwaadwillend stapelt. Is dat echter niet veel meer een zaak voor de Nederlandse Orde van Advocaten? Moet die daar deze advocaten niet op aanspreken? Het kan in ieder geval geen reden zijn om mensen die te maken hebben met gewijzigd beleid, geen toegang meer te laten hebben tot het recht. Dat zou een heel onrechtvaardige consequentie zijn van een wellicht reëel probleem.
De voorzitter: Mijnheer Segers, ook u bent over uw tijd heen.
De heer Segers (ChristenUnie): Ik wil graag nog een vraag betreffende consumenten- en huurgeschillen onderstrepen. De staatssecretaris heeft hier tegenover de Eerste Kamer al iets over gezegd. Graag wil ik een verduidelijking daarvan.
Ik sluit af met de kern van deze stelselwijziging. Wat garandeert dat de zwaksten in onze samenleving, vreemdelingen, mensen met een kleine beurs, toegang tot het recht behouden? Dat is de essentiële vraag. Ik zou in ieder geval graag zien dat de staatssecretaris de oorzaken van de problemen aanpakt en niet de gevolgen ervan met financiële bezuinigingen probeert te beteugelen.
Voor meer informatie: www.tweedekamer.nl.
Archief > 2014 > maart
- 31-03-2014 31-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers en Peter van Dalen aan het notaoverleg over de Staat van de Europese Unie 2014
- 28-03-2014 28-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Voordewind en Segers ontbreken opvang slachtoffers mensenhandel terug in Guinee
- 27-03-2014 27-03-2014 14:07 - ChristenUnie: herbezinning toezicht voedselveiligheid nodig
- 27-03-2014 27-03-2014 00:00 - Inbreng voorstel wet Pia Dijkstra tot wijziging Wet orgaandonatie ivm opnemen actief donorregistratiesysteem
- 27-03-2014 27-03-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carola Schouten inzake stand van zaken bij de invoering van één bankrekeningnummer
- 27-03-2014 27-03-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Gert-Jan Segers tbv evaluatie Wet bewaarplicht telecommunicatie- en internetgegevens
- 27-03-2014 27-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Fyra
- 26-03-2014 26-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan voortgezet algemeen overleg OV, OV-chipkaart en Taxi (AO d.d. 06/03)
- 26-03-2014 26-03-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan plenair debat over Wet aanpassing arbeidsduur bevordering flexibel werk
- 26-03-2014 26-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg Stelsel gefinancierde rechtsbijstand
- 26-03-2014 26-03-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het algemeen overleg Eurogroep / Ecofin Raad; IMF
- 26-03-2014 26-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Mestbeleid
- 25-03-2014 25-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Schouten en Dik over bericht dat Voedselbank EU-geld armoedebestrijding opeist
- 25-03-2014 25-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg Inzet kabinet tijdens Koninkrijksconferentie op Aruba
- 22-03-2014 22-03-2014 08:00 - Waarom wij niet zwijgen (opiniestuk ND)
- 20-03-2014 20-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over de Wet tegengaan huwelijksdwang
- 20-03-2014 20-03-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik ten behoeve van Premiegevolgen van overhevelingen Zvw en AWBZ
- 20-03-2014 20-03-2014 00:00 - Inbreng Carla Dik inz. Regels: kunnen verlenen verplichte zorg aan persoon met psychische stoornis
- 20-03-2014 20-03-2014 00:00 - Inbreng Carla Dik inzake Advies Gezondheidsraad risico's gewasbeschermingsmiddelen voor omwonenden
- 19-03-2014 19-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over de NIX18 campagne
- 19-03-2014 19-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik over advies WHO om de dagelijkse hoeveelheid suiker te halveren
- 18-03-2014 18-03-2014 17:05 - ChristenUnie: snel einde gebruik metam-natrium
- 18-03-2014 18-03-2014 15:52 - ChristenUnie: doelstelling volledige sanering asbestdaken agrarische gebouwen in gevaar
- 18-03-2014 18-03-2014 13:45 - ChristenUnie wil meer geld voor zorgdecentralisatie
- 18-03-2014 18-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind e.a. over schade die kinderen oplopen tijdens verblijf in AZC's
- 18-03-2014 18-03-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik-Faber ten behoeve van de Landbouw- en Visserijraad op 24 en 25 maart 2014
- 17-03-2014 17-03-2014 18:11 - ChristenUnie wil structurele versterking economie Noord-Nederland
- 17-03-2014 17-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber en het Lid de Vries (PvdA) over de extra sluiskolk bij Eefde
- 17-03-2014 17-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik over de realisatie van Randstadspoor Utrecht-Harderwijk
- 17-03-2014 17-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik e.a. dat nieuw handelsverdrag met VS Nl. schaliegasverbod bedreigt
- 17-03-2014 17-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik ea over bedreiging schaliegasverbod door nieuw handelsverdrag met VS
- 15-03-2014 15-03-2014 09:28 - Arie Slob overhandigt Zorg Actieplan "Uw zorg is onze zorg" aan ANBO
- 14-03-2014 14-03-2014 15:43 - ChristenUnie: kabinet sluit ogen voor penibele situatie voedselbanken
- 14-03-2014 14-03-2014 14:56 - ChristenUnie: Sluis Eefde snel uitbreiden maar wel zorgvuldig
- 14-03-2014 14-03-2014 09:52 - Barensweeën van het nieuwe Egypte
- 14-03-2014 14-03-2014 09:51 - Mansveld: kom belofte Randstadspoor Utrecht-Harderwijk na
- 13-03-2014 13-03-2014 16:58 - ChristenUnie: ondersteun oprichting autonome regio Noord-Syrië
- 13-03-2014 13-03-2014 10:00 - ChristenUnie: CITO-scores verkeerde invloed op passend onderwijs
- 13-03-2014 13-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over het sluiten van deals met criminelen
- 13-03-2014 13-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over brandbrief Drentse scholen CITO-scores als afrekenlijstje
- 13-03-2014 13-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber over het terugroepen van vlees bij Van Hattem
- 13-03-2014 13-03-2014 00:00 - Inbreng Carola Schouten inzake evaluatie Nationalisatie SNS REAAL; evaluatie Interventiewet
- 12-03-2014 12-03-2014 15:05 - ‘We hebben afspraken gemaakt die hét verschil maken’
- 12-03-2014 12-03-2014 09:34 - Niet alleen in campagnetijd (Column Christelijk Weekblad)
- 12-03-2014 12-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over het initiatiefwetsvoorstel van het Lid Bosman
- 12-03-2014 12-03-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het VAO Bezoek kabinet aan Palestijnse gebieden en Israël (AO dd 12/02)
- 12-03-2014 12-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan VAO overleg Gewasbeschermingsmiddelen en bijensterfte (AO d.d. 19/02)
- 12-03-2014 12-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg Integratieonderwerpen
- 12-03-2014 12-03-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Raad Buitenlandse Zaken
- 11-03-2014 11-03-2014 16:11 - Kamer steunt kwartierdienst op de Valleilijn
- 11-03-2014 11-03-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over het rapport Tijdelijke commissie Huizenprijzen
- 10-03-2014 10-03-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik-Faber ten behoeve van Vaststelling Rijksinpassingsplan Hertogin Hedwigepolder
- 07-03-2014 07-03-2014 12:27 - Belastingregels wijkenergiecoöperaties moeten simpeler
- 07-03-2014 07-03-2014 09:54 - ChristenUnie: Toch kwartierdienst op de Valleilijn
- 07-03-2014 07-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Arie Slob over het Masterplan Toekomst IJsselmeer
- 06-03-2014 06-03-2014 11:38 - Samen kunnen we voedselverspilling aanpakken! (column Christelijk Weekblad)
- 06-03-2014 06-03-2014 10:46 - Slob: Koop deel IJsselmeervissers uit
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het VAO Voortgang Speerpunten Ontwikkelingssamenwerking (AO d.d. 12/02)
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het plenair debat over voortgang capaciteitsverhoging op de Valleilijn
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carola Schouten dat UWV geen toestemming geeft voor vrijwilligerswerk
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik over het belastingregime voor lokale energie coöperaties
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers tbv Wijz. Rijkswet Nederlanderschap ter verlenging termijnen verlening Nl.s.
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Inbreng verslag (wetsvoorstel) Carla Dik-Faber ten behoeve van de Wet basisregistratie ondergrond
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg OV, OV-chipkaart en Taxi
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers tbv Wijz. Penitentiaire beginselenwet ivm vervoer en medisch klachtrecht
- 06-03-2014 06-03-2014 00:00 - Inbreng Carola Schouten ten behoeve van Implementatiewet richtlijn en verordening kapitaalvereisten
- 05-03-2014 05-03-2014 14:20 - ChristenUnie: overheid moet Staatsbosbeheer meer ruimte geven
- 05-03-2014 05-03-2014 12:06 - Tegemoetkoming voor alleenstaande met gehandicapt kind
- 05-03-2014 05-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan VAO Ontwikkelingen in Oekraïne (AO d.d. 04/03)
- 05-03-2014 05-03-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat Wet hervorming kindregelingen
- 05-03-2014 05-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik: bericht dat hoogbejaarden De Riederborgh, Ridderkerk moeten verlaten
- 05-03-2014 05-03-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik inzake een aangepaste planning Structuurvisie Ondergrond
- 05-03-2014 05-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Staatsbosbeheer
- 05-03-2014 05-03-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het AO Geldboetes in het bestuursrecht en het strafrecht
- 04-03-2014 04-03-2014 15:58 - Kamer zet streep door spoorboog Bathmen
- 04-03-2014 04-03-2014 13:56 - ChristenUnie: hoopvolle economische verwachtingen goed voor gezinnen
- 04-03-2014 04-03-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het voortgezet algemeen overleg Voedsel (AO d.d. 18/12)
- 04-03-2014 04-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Carola Schouten over bericht "EH schrijft open brief aan minister Bussemaker"
- 04-03-2014 04-03-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Ontwikkelingen in Oekraïne
- 03-03-2014 03-03-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over consulaire bijstand aan een Nederlandse vader
- 03-03-2014 03-03-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het WGO Wijziging Wet verlaging max.opbouw- en premieperc. pensioen