![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg China
Bijdrage van ChristenUnie Tweede Kamerlid Joël Voordewind als lid van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken aan een algemeen overleg met minister Timmermans van Buitenlandse Zaken en minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
Onderwerp: China
Kamerstuk: 33 625
Datum: 9 april 2014
De heer Voordewind (ChristenUnie): Voorzitter. Het altijd boeiend om de blogs terug te lezen die we over onze reis naar China hebben geschreven, want dan haal je de herinneringen weer op. Uit de cijfers blijkt dat Nederland zeer betrokken is bij China. Er zijn 1.000 vestigingen van Nederlandse bedrijven in China en 130.000 banen. China kent een economische groei van 8%. Mijn beeld van China was voor de reis anders dan na de reis. Je krijgt veel meer respect voor en begrip van de context van zo'n land wat betreft de brede ontwikkeling die het land vooral de afgelopen twintig jaar heeft doorgemaakt. De heer Van Bommel zei reeds dat honderden miljoenen mensen uit de laagste grens van armoede zijn getrokken. Nu stelt het IMF wel dat de kloof tussen rijk en arm nog steeds groeit. Dit heeft ook met de rijken te maken. Wij hebben verschillende voorbeelden gezien in de steden Shanghai en Peking. Ik heb nog nooit zoveel chique auto's bij elkaar zien, hoewel het ongetwijfeld allemaal kopieën waren van de BMW's, Mercedessen et cetera.
Er is ook een heel andere kant van China. Dit merkten we meteen aan de smog waarin we terechtkwamen. China staat op de 93ste plaats qua inkomen per hoofd van de bevolking. Op dit punt bungelt het land nog onderaan. 30.000 cyberinspecteurs zijn dagelijks bezig om de social media te zuiveren. Er is dus nog een grote kloof tussen enerzijds de economische groei die China heeft doorgemaakt en anderzijds de sociale omstandigheden, de mensenrechten en de burgerrechten van de mensen.
Niet alleen van het middenveld of de civil society, maar ook van de mensen in overheidsposities heb ik begrepen dat corruptie probleem nummer één in China is en dat het land zelf het ook flink aanpakt. Het is dan ook triest dat de mensen van de antiterreurorganisatie zelf weer worden opgepakt, omdat ze iets te ijverig aan het werk zijn gegaan. Hieruit blijkt dus wel hoe dubbel de situatie daar kan zijn.
Dan kom ik op de handelscontracten en de relatie met de waarden waarover het kabinet het heeft. De handelscontracten die tijdens de NSS-top zijn gesloten, vertegenwoordigen een waarde van ongeveer 2 miljard euro. Tegelijkertijd is de inzet van de bewindspersonen om bij alle gesprekken ook de mensenrechten aan de orde te laten komen. Op welke wijze heeft de minister of de minister-president hiervoor aandacht gevraagd tijdens de NSS-top?
Er zijn in China interessante ontwikkelingen op het vlak van godsdienstvrijheid. De heren Van Bommel, Van der Staaij en Mulder hebben een kerkdienst mogen bezoeken die eigenlijk officieel niet geregistreerd was en dus verboden was. Toch konden zij daar vrij gemakkelijk heen. Er is dus een stukje verlichting van godsdienstvrijheid. Tegelijkertijd zijn de kerkdiensten onderhevig aan allerlei spelregels. Als men zich hier niet aan houdt of toch een ander gebouw wil, dan kan men alsnog in de gevangenis terechtkomen.
Dit brengt mij op mijn centrale punt, namelijk het BUPO-verdrag dat nog steeds niet geratificeerd is. Het wapenembargo wordt vaak genoemd als een grote belemmering en een soort belediging van de Chinezen door de Europeanen. Onze eigen minister van Defensie is in China geweest en heeft een opening gemaakt. Is er een opening om de Chinezen het BUPO-verdrag te laten ondertekenen, door hen voor te houden dat het wapenembargo richting China mogelijk gedeeltelijk ongedaan gemaakt kan worden? Dan moet er natuurlijk wel het een en ander gebeuren, bijvoorbeeld wat betreft de laogai-kampen. Hiervoor heb ik eerder in een motie aandacht gevraagd. In de werkkampen zitten naar mijn informatie nog steeds 400.000 mensen. Daar worden dan waarschijnlijk bordjes verhangen. Ik verneem graag de laatste stand van zaken over die laogai-kampen. Er is een motie aangenomen waarin gevraagd is om binnen Europa te bezien of we dit soort producten uit China kunnen weren. Na aanneming van deze motie heb ik er niets meer over gehoord. Zijn er misschien ontwikkelingen?
Tot slot vraag ik aandacht voor het feit dat China Noord-Koreanen terugstuurt. Hierover is al een eeuwige strijd gaande tussen de UNHCR en de Chinese overheid. Er is ook mediation afgesproken. Teruggestuurde Noord-Koreanen komen terecht in de werkkampen of krijgen uiteindelijk de doodstraf. Kan de minister van Buitenlandse Zaken aangeven of er op dit punt nog ontwikkelingen zijn?
De heer Sjoerdsma (D66): Ik had nog een vraagje over die toch wat bijzondere ruil die de heer Voordewind voorstelt. Laat ik dit maar "het wapenembargo tegenover de ratificatie van het BUPO-verdrag" noemen. Vindt de heer Voordewind echt dat enkel ratificatie, enkel de handtekening op papier, voldoende is om het wapenembargo te verlichten? Als je bijvoorbeeld kijkt naar de geopolitieke punten die de heer Van Bommel zo puntig heeft aangehaald, zoals de Oost-Chinese Zee, de Zuid-Chinese Zee en de manier waarop China zich in de regio opstelt, zou je ook kunnen kijken naar de EU-criteria op het terrein van wapenexport. Vanuit dit oogpunt, en nog niet eens vanuit het oogpunt van de mensenrechten, wordt het misschien al lastig om het op dergelijke wijze te bekijken. Wat zijn de beweegredenen van de heer Voordewind voor zijn voorstel?
De heer Voordewind (ChristenUnie): Ik dank de heer Sjoerdsma voor zijn vraag. Hij geeft mij de mogelijkheid om iets specifieker te zijn. Op dit moment werkt Europa meer samen met China, ook op militair vlak. Engeland levert radarapparatuur aan China en Frankrijk leverde eerder al scheepskanonnen, helikopters, sonar en fregatten. Duitsland heeft dieselmotoren voor onderzeeërs geleverd en Nederland leverde voorheen nachtzichtapparatuur. Dit doet de vraag rijzen in hoeverre het wapenembargo nog iets om het lijf heeft. Formeel is het er nog. Mijn fractie staat er echter voor open om wat ruimte te laten betreffende wapens die niet ingezet kunnen worden tegen de eigen bevolking, mits de Russen bereid zijn om het BUPO-verdrag te ratificeren. Ik heb dit ook gekoppeld aan de laogai-kampen en het moet ook gekoppeld worden aan het drastisch verminderen van de executies. We weten niet hoeveel laogai-kampen er zijn, maar ze staan volgens Amnesty ongetwijfeld op nummer één qua aantal executies in China. De vraag van de heer Sjoerdsma geeft mij de ruimte om even wat mitsen en maren bij het voorstel te maken.
De heer Sjoerdsma (D66): Los van het feit dat het geen realistisch voorstel is en het nooit ergens op tafel zou kunnen komen, bevreemdt het mij een klein beetje dat de heer Voordewind een paar van die metertjes pakt van verschillende mensenrechtenschendingen. Hij duwt deze een beetje naar beneden, wat voldoende zou moeten zijn om meer wapens te leveren. Hierdoor gaat de heer Voordewind niet alleen voorbij aan al die andere mensenrechtenschendingen -- hij maakt immers de afweging welke het meest belangrijk zijn -- maar gaat hij ook voorbij aan de spanningen in de Zuid-Chinese en Oost-Chinese Zee, die ik zojuist noemde. Het zijn weliswaar wapensystemen die niet rechtstreeks inzetbaar zijn tegen de Chinese bevolking zelf, maar ze kunnen natuurlijk wel de regionale stabiliteit in gevaar brengen. Nogmaals, misschien kan heer de Voordewind het nader uitleggen. Eerlijk gezegd, snap ik het plan nog steeds niet.
De heer Voordewind (ChristenUnie): Het is niet zozeer een nieuw idee van mij. Het is vaker geopperd, ook door de voormalig minister van Buitenlandse Zaken, de heer Verhagen, en de voormalig minister van Defensie, de heer Van Middelkoop. Ook zij stonden niet afwijzend tegenover de opheffing van het wapenembargo, mits de context hiertoe aanleiding geeft. Ik verken het veld, hopelijk straks samen met de minister van Buitenlandse Zaken, om te bezien of er ergens breekijzers zijn om uiteindelijk tot een meer structurele verbetering van de mensenrechten te komen. Er is namelijk veel dialoog, er wordt veel gemonitord en hier en daar worden er ook trainingen gegeven. Als ik het verslag lees van het laatste debat hierover in november 2011, dan zie ik dezelfde soort teksten terug als die we nu ongetwijfeld weer gaan uitspreken, over een gemengd beeld, et cetera, et cetera. Ik zoek echt naar mogelijkheden, naar breekijzers, om te bezien of we een stap verder kunnen zetten met alle mitsen en maren en uiteraard bescheidenheid vanuit Nederland.
Voor meer informatie: www.tweedekamer.nl.
Archief > 2014 > april
- 28-04-2014 28-04-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over de leeftijdscontrole op alcohol in supermarkten
- 25-04-2014 25-04-2014 10:54 - ChristenUnie pleit voor menselijke behandeling asielzoekers
- 24-04-2014 24-04-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het voortgezet algemeen overleg Windenergiegebieden (AO d.d. 24/04)
- 24-04-2014 24-04-2014 00:00 - Inbreng verslag Carola Schouten tbv Wet vaststelling parkeertarieven per minuut en Wet parkeerbelasting per minuut
- 24-04-2014 24-04-2014 00:00 - Inbreng Joël Voordewind tbv Wijziging Wet participatiebudget en Wet educatie en beroepsonderwijs ivm invoeren specifieke uitkering educatie
- 24-04-2014 24-04-2014 00:00 - Inbreng verslag Carola Schouten ten behoeve van de Wijziging van de Telecommunicatiewet (wijziging artikel 11.7a)
- 24-04-2014 24-04-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Windenergiegebieden
- 23-04-2014 23-04-2014 16:00 - ChristenUnie blij met duidelijkheid over hervorming WMO
- 23-04-2014 23-04-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over het Stabiliteitsprogramma en het Nationaal Hervormingsprogramma
- 23-04-2014 23-04-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik-Faber ten behoeve van Modernisering milieubeleid
- 23-04-2014 23-04-2014 00:00 - Inbreng Carla Dik inzake Wijziging Wet implementatie EU-richtlijnen energie-efficiëntie (richtlijn 2012/27/EU))
- 23-04-2014 23-04-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het algemeen overleg VAR-verklaringen voor zzp'ers
- 22-04-2014 22-04-2014 20:29 - ChristenUnie: stop plannen megaprovincie
- 22-04-2014 22-04-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het plenair debat Wet maatschappelijke ondersteuning 2015
- 17-04-2014 17-04-2014 21:29 - ChristenUnie boekt weer resultaat: meer geld voor dagbesteding en jeugdzorg
- 17-04-2014 17-04-2014 00:00 - Inbreng Carola Schouten ten behoeve van de Toezegging richtinggevende brief novelle Witteveenkader
- 17-04-2014 17-04-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik-Faber ten behoeve van Invulling Plattelandsontwikkelingsprogramma 2014-2000
- 17-04-2014 17-04-2014 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik-Faber ten behoeve van Verankering persoonsgebonden budget in de Zorgverzekeringswet
- 16-04-2014 16-04-2014 14:21 - ChristenUnie: snel besluit IJsselmeervisserij nodig
- 16-04-2014 16-04-2014 14:17 - ChristenUnie wil meer hergebruik kleding
- 16-04-2014 16-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Turkije
- 16-04-2014 16-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg Evaluatie Wiv 2002 (rapport commissie Dessens)
- 16-04-2014 16-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Asielbeleid in relatie tot antihomowetgeving
- 15-04-2014 15-04-2014 14:50 - ChristenUnie: Spooragenda te veel een Randstadagenda
- 15-04-2014 15-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat inz. Wijziging Penitentiaire beginselenwet ivm invoering elektronische detentie
- 15-04-2014 15-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over de herindelingen
- 15-04-2014 15-04-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Lange Termijn Spooragenda
- 10-04-2014 10-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het VAO Opvang uitgeprocedeerde asielzoekers (AO d.d. 02/04)
- 10-04-2014 10-04-2014 00:00 - Inbreng Carla Dik ten behoeve van Wijziging Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
- 10-04-2014 10-04-2014 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers ten behoeve van Wijziging van de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche
- 10-04-2014 10-04-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Biotechnologie en kwekersrecht
- 09-04-2014 09-04-2014 12:10 - ChristenUnie pleit voor terugtrekken Patriot missie Turkije
- 09-04-2014 09-04-2014 11:36 - ChristenUnie bepleit verbod op verkoop onder de kostprijs
- 09-04-2014 09-04-2014 11:30 - ChristenUnie tegen schrappen enkele-feitconstructie
- 09-04-2014 09-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan Voorstel wet Leden Bergkamp, Van Ark, Yücel e.a. ivm annuleren enkele-feitconstructie Algemene wet gelijke behandeling
- 09-04-2014 09-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over afluisteren door de NSA en de rol van Nederland daarin
- 09-04-2014 09-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Raad Buitenlandse Zaken
- 09-04-2014 09-04-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Landbouw- en Visserijraad op 14 en 15 april 2014
- 09-04-2014 09-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg China
- 08-04-2014 08-04-2014 15:36 - Kamer: heroverweeg toetredingsonderhandelingen Turkije
- 08-04-2014 08-04-2014 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het voortgezet algemeen overleg VAO Mestbeleid (AO d.d. 26/03)
- 08-04-2014 08-04-2014 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over de aanpassing van het regeerakkoord
- 08-04-2014 08-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Cuba
- 08-04-2014 08-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Saoedi-Arabië
- 03-04-2014 03-04-2014 15:37 - Nieuw politie-uniform nodig? Toolkit kinderarbeidvrij inkopen erbij!
- 03-04-2014 03-04-2014 00:00 - Schriftelijke vragen Gert-Jan Segers over Thuisprostitutie
- 03-04-2014 03-04-2014 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers tbv Wijz. Wetboek Strafrecht tbv maatregelen bestrijding voetbalvandalisme
- 03-04-2014 03-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan plenair debat inzake Wijziging Wetboek Strafvordering ivm de regeling van het vastleggen en bewaren van kentekengegevens door de politie
- 03-04-2014 03-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Stelselherziening / Transitie Jeugdzorg
- 03-04-2014 03-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO)
- 02-04-2014 02-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het VAO Stelsel gefinancierde rechtsbijstand (AO d.d. 26/03)
- 02-04-2014 02-04-2014 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan een plenair debat over de Wet positie en toezicht advocatuur
- 02-04-2014 02-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het plenair debat over kindermishandeling
- 02-04-2014 02-04-2014 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Opvang uitgeprocedeerde asielzoekers
- 01-04-2014 01-04-2014 16:53 - Reizen op rekening snel beschikbaar voor blinden en slechtzienden
- 01-04-2014 01-04-2014 13:33 - Reactie Arie Slob op niet doorgaan strafbaarstelling illegaliteit
- 01-04-2014 01-04-2014 10:05 - Kledingbedrijf MEXX weigert gesprek over veilige fabrieken in Bangladesh
- 01-04-2014 01-04-2014 09:51 - Verbazing over Haagse stolp (Column ND)