![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Bijdrage Carola Schouten aan plenair debat inzake Wet sociaal leenstelsel masterfase
Bijdrage van ChristenUnie Tweede Kamerlid Carola Schouten als lid van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan een plenair debat met minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Onderwerp: Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met het onderbrengen van de basisbeurs voor studenten in de masterfase in het sociaal leenstelsel, het verlengen van de terugbetalingsperiode en het efficiënter maken van het stelsel van studiefinanciering (Wet sociaal leenstelsel masterfase)
Kamerstuk: 33 680
Datum: 11 december 2013
Mevrouw Schouten (ChristenUnie):
Voorzittter. Om bij het laatste aan te sluiten, de ChristenUnie is zowel de partij die het nog nooit heeft opgeschreven in het verkiezingsprogramma alsook de partij die dit nog nooit heeft uitgedragen in deze Kamer. Volgens mij zijn wij de enige partij in dit parlement die dat heel consequent heeft uitgedragen. Dat wil ik nog even gezegd hebben.
Er kijken op dit moment ongetwijfeld veel studenten naar dit debat. Dat zijn allemaal slimme mensen, maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat zij er zelf ook geen touw meer aan vast kunnen knopen. Studenten zijn in dit debat het lijdend voorwerp geworden van opnieuw een discussie over een variant van het leenstelsel. Het gejojo met studenten heeft wat ons betreft al lang genoeg geduurd. Zij weten niet waar zij over acht maanden aan toe zijn. Als je in september 2014 wilt starten met een master, dan weet je voor kerstmis nog steeds niet of je een basisbeurs krijgt. Dat kunnen wij eigenlijk gewoon niet maken. Sinds Rutte-I hebben wij het over een leenstelsel en telkens is de conclusie dat een meerderheid de voorstellen niet ziet zitten. Dat er veel alternatieven worden geopperd, roept bij mij het beeld op dat het leenstelsel aan alle kanten rammelt.
Het standpunt van de ChristenUnie is echter al vanaf het begin rotsvast. De basisbeurs voor studenten moet behouden blijven om de toegankelijkheid voor het hoger onderwijs te waarborgen voor alle studenten.
Mijn partij vindt de basisbeurs onmisbaar om het hoger onderwijs toegankelijk voor iedereen te houden. Vandaag bleek nog maar eens uit een onderzoek van Kences dat een kwart van de studenten niet aan een masteropleiding begint als het leenstelsel er komt. Er zijn grote zorgen over de doorstroom van mbo naar hbo. Mogelijk 15.000 jongeren kiezen niet meer voor een hbo-studie. Moeten mbo'ers met een einddiploma op niveau 4 om financiële redenen niet doorstromen naar het hbo? Is verdere ontwikkeling van talent voor deze studenten niet weggelegd? Ik vind dat onbegrijpelijk. Lang niet alle ouders zijn in staat om een financiële bijdrage te leveren aan de studie van hun kinderen. Ook is het niet altijd mogelijk om naast de studie extra te werken of zelf te voorzien in de kosten.
Daarnaast zal ook de versobering van de ov-studentenkaart, waar wij mogelijk — wat ons betreft niet — later nog over komen te spreken, de rekening laten oplopen en de drempel voor het hoger onderwijs verhogen. De keuzevrijheid in het onderwijs en de toegankelijkheid komen door de stapeling van maatregelen verder onder druk te staan.
Met het leenstelsel neemt de gemiddelde studieschuld toe. Het vervallen van de basisbeurs scheelt over de gehele studieduur €5.000 voor thuiswonende studenten en €13.000 voor uitwonende studenten. Dat terwijl de gemiddelde schuld op dit moment al zo'n €15.000 is. Studenten kunnen met de invoering van het leenstelsel probleemloos geld lenen. Wat wordt gedaan met de zorgen? Als die er al zijn, zijn ze voor morgen. Na het voltooien van de studie wordt immers een baan gevonden waar een mooi salaris aan verbonden zit en binnen een paar jaar is er van een schuld geen sprake meer.
Ik vind dit echt te makkelijk gedacht. Ten eerste wordt gedacht dat studenten hun schuld straks gemakkelijk kunnen terugbetalen. Net afgestudeerden hebben echter moeite met het vinden van een baan. Er is nu helemaal geen plaats voor zekerheid op een baan met een mooi salaris. In bepaalde sectoren is het niet eenvoudig om een schuld af te lossen. Niet iedereen wordt later ingenieur, advocaat of minister. Ik noem een voorbeeld. Een leraar die nominaal afstudeert met een studieschuld van €22.000 en een netto-inkomen van €1.900 per maand, betaalt straks twintig jaar lang €180 per maand af. €180 is bijna 10% van het netto-inkomen. Ik begrijp echt niet dat de minister daar zo luchtig over doet.
Ten tweede wordt er te makkelijk gedacht over lenen door studenten. De minister schept met het sociaal leenstelsel het beeld dat lenen heel normaal is. Bij elke lening wordt gewaarschuwd voor de gevolgen: geld lenen kost geld. Leningen worden zelfs niet eens verstrekt als het inkomen het niet kan dragen. Maar studenten kunnen probleemloos geld lenen, terwijl zij pas na hun studietijd met de gevolgen worden geconfronteerd. Afgestudeerde twintigers gaan straks de arbeidsmarkt en de woningmarkt op met een hoge studieschuld. Ik heb vernomen dat een aantal hypotheekverstrekkers ervan uitgaan dat alle studenten een schuld hebben. Hierdoor is bij studenten per definitie de kredietwaardigheid lager, terwijl helemaal niet is aangetoond dat elke student een schuld heeft. Om te waarborgen dat alle schulden in beeld blijven en afgestudeerden niet te hoge maandlasten moeten betalen, pleit ik voor een aparte registratie van de studieschuld bij het BKR. Denk aan het voorbeeld van de leraar. 10% van je netto-inkomen voor aflossing van je studieschuld kun je niet negeren.
Ook over de rente bestaat veel onzekerheid. De rente op studieschuld staat nu historisch laag, maar gaat in 2014 mogelijk weer omhoog. Hoe zit dat over een paar jaar? Die gevolgen kunnen we nu niet overzien. Het risico op nog hogere schulden ligt op de loer.
Voor meerjarige masters wordt een extra financiële drempel opgeworpen door dit wetsvoorstel. De minister heeft naar aanleiding van het Techniekpact beloofd om deze studenten tegemoet te komen. De variant in het wetsvoorstel wordt gepresenteerd als een mooi cadeau, maar is helaas een goedkope geste. Terwijl je net te horen hebt gekregen dat je €3.200 per jaar aan basisbeurs verliest, word je blij gemaakt met een dode mus van €1.000. De drempel voor techniekstudies en andere meerjarige masters wordt dus alsnog €2.200 per jaar hoger ten opzichte van eenjarige masters. Is dat het antwoord van de minister op de tekorten in de technieksector en de arbeidsmarktproblemen in onze kenniseconomie? Eerder heb ik een amendement ingediend om een extra jaar basisbeurs te verstrekken aan studenten die een meerjarige masteropleiding volgen, bijvoorbeeld bij bètastudies. Ik heb gezien dat de heer Van Dijk een soortgelijk amendement heeft ingediend. Ik steun dat amendement dan ook van harte.
Tot slot. Het mag duidelijk zijn: de ChristenUnie is, was en blijft voor het behoud van de basisbeurs, om ieder talent toegang te geven tot hoger onderwijs, ook mbo'ers die willen doorstromen naar het hbo, om de schuldenberg onder net afgestudeerden te voorkomen en om jonge gezinnen geen molensteen van tienduizenden euro's schuld om de nek te hangen. Mijn enige oproep is dan ook: stop hiermee!
Voor meer informatie: www.tweedekamer.nl.
Archief > 2013 > december
- 31-12-2013 31-12-2013 10:05 - Een requiem voor het oude jaar
- 23-12-2013 23-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over het rapport "Working on the Right Shoes"
- 20-12-2013 20-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik en Gert-Jan Segers over negatieve verevening windmolengemeenten
- 19-12-2013 19-12-2013 18:20 - Woonakkoord: wat staat er ook alweer in?
- 19-12-2013 19-12-2013 18:17 - Kamermeerderheid tegen bindende contracten Brussel
- 19-12-2013 19-12-2013 17:30 - ChristenUnie: impuls voor Nederlandse scheepsbouwsector
- 19-12-2013 19-12-2013 17:02 - We dreigen door te slaan (column Podium)
- 19-12-2013 19-12-2013 16:17 - Kabinet onderzoekt houdbaarheidsdatum voedsel
- 19-12-2013 19-12-2013 14:18 - Hassan Moussa verloor deel van zijn gezin bij vlucht uit Syrië
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan de plenaire behandeling van de Najaarsnota 2013
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over het pensioenakkoord
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten tbv Wet uitbreiding Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten tbv Wijziging woningwet ivm versterken handhavingsinstrumentarium
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers tbv Wijz. Wetboek Strafvordering ivm terugdringen geweld oiv middelen
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan AO (Jaarlijkse) voortgangsrapportage Contraterrorisme en -Extremisme
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Euthanasie
- 18-12-2013 18-12-2013 14:50 - ChristenUnie: pensioenakkoord goed voor oud én jong
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het voortgezet algemeen overleg Zorgverzekeringswet (AO d.d. 4/12)
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Inbreng Carla Dik-Faber tbv Strategie NS commerciële activiteiten op en rond stations
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten ten behoeve van de Wet hervorming kindregelingen
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Passend onderwijs
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Hervorming langdurige zorg
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Voedsel
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het AO Nationale implementatie inzake Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
- 17-12-2013 17-12-2013 15:07 - Kerst in Egyptische kooi (column De Oogst)
- 17-12-2013 17-12-2013 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Monitoringsysteem bij spoorbeveiliging
- 17-12-2013 17-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het VAO MVO en arbeidsomstandigheden in Bangladesh (AO d.d.
- 17-12-2013 17-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over agenda van de Europese Top van 19-20 december
- 16-12-2013 16-12-2013 12:16 - Politicus van het jaar: Arie Slob derde plaats
- 16-12-2013 16-12-2013 11:04 - 'Zet die participerende burger niet bot opzij'
- 16-12-2013 16-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het wetgevingsoverleg Wet werk en bijstand
- 14-12-2013 14-12-2013 13:54 - Slob: 'De VVD en de PvdA zijn de gedogers'
- 14-12-2013 14-12-2013 10:10 - ChristenUnie: sleutel afschaffing dierrechten ligt bij sector
- 13-12-2013 13-12-2013 17:21 - '2014 wordt het jaar tegen voedselverspilling!'
- 13-12-2013 13-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Gert-Jan Segers inrichting specialistische blauwe diensten nationale politie
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Inbreng Carla Dik t.b.v. verduidelijking rookverboden Tabakswet m.i.v. algemeen rookverbod horeca
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het voortgezet algemeen overleg "EU uitbreiding"
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan een plenair debat over de Nederlandse bijdrage aan MINUSMA in Mali
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan plenair debat Wijziging Instellingswet Autoriteit Consument en Markt
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Inbreng Joël Voordewind ten behoeve van een Wetsvoorstel inzake zeer zwakke scholen
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Landbouw- en Visserijraad d.d. 16-17 december 2013
- 11-12-2013 11-12-2013 16:38 - Schouten: “Het leenstelsel wankelt aan alle kanten”
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Inbreng Carla Dik inzake Afschaffing algemene tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan plenair debat inzake Wet sociaal leenstelsel masterfase
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg EU-uitbreiding
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Nederlandse bijdrage aan MINUSMA in Mali
- 10-12-2013 10-12-2013 15:54 - Kamer wil landelijk meetnet roet
- 10-12-2013 10-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan pl. debat Wijz. Natuurbeschermingswet 1998 ivm prog. aanpak stikstof
- 09-12-2013 09-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het wetgevingsoverleg Wijziging Kieswet en Waterschapswet
- 09-12-2013 09-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het wetgevingsoverleg tbv Wet aanpassing waterschapsverkiezingen
- 06-12-2013 06-12-2013 15:09 - ChristenUnie tegen bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking
- 06-12-2013 06-12-2013 13:18 - Reactie Arie Slob overlijden Nelson Mandela
- 06-12-2013 06-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber en Joël Voordewind over het gebruik van xtc onder jongeren
- 05-12-2013 05-12-2013 15:06 - ChristenUnie stelt vragen over het gebruik van xtc onder jongeren
- 05-12-2013 05-12-2013 10:10 - Kamermeerderheid keert zich tegen betaling Palestijnse terroristen
- 04-12-2013 04-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het VAO Armoede- en schuldenbeleid (AO d.d. 27/11)
- 04-12-2013 04-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Arie Slob en Gert-Jan Segers over Afschaffing slavernij
- 04-12-2013 04-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Zorgverzekeringswet
- 03-12-2013 03-12-2013 16:10 - Kamermeerderheid voor snellere aanpak files regio Eindhoven
- 03-12-2013 03-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan de plenaire behandeling van Begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid
- 02-12-2013 02-12-2013 17:59 - ChristenUnie wil krachtiger optreden tegen gevolgen slavernij
- 02-12-2013 02-12-2013 14:09 - Rapport commissie Dessens onderstreept noodzaak controle veiligheidsdiensten
- 02-12-2013 02-12-2013 14:03 - ChristenUnie: zorgen herkeuring Wajongers bij Participatiewet
- 02-12-2013 02-12-2013 13:52 - ChristenUnie: kalversector moet meer werk maken van dierenwelzijn
- 02-12-2013 02-12-2013 11:36 - Joël Voordewind over vluchtelingen bij Nederland Zingt
- 02-12-2013 02-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het notaoverleg Dierenwelzijn
- 02-12-2013 02-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten tbv de Wet maatregelen Wet werk en bijstand en enkele andere wetten