![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Euthanasie
Bijdrage van ChristenUnie Tweede Kamerlid Carla Dik-Faber als lid van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan een algemeen overleg met minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en minister Opstelten van Veiligheid en Justitie
Onderwerp: Euthanasie
Kamerstuk: 32 647
Datum: 19 december 2013
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie): Voorzitter. De euthanasiewet geeft artsen rechtszekerheid als zij op verzoek in een situatie van ondraaglijk en uitzichtloos lijden overgaan tot hulp bij zelfdoding. De afgelopen jaren zien we echter twee opvallende tendensen in onze samenleving. De motieven voor een euthanasieverzoek veranderen, waardoor nu bijvoorbeeld ook een stapeling van ouderdomsklachten een gerechtvaardigde motivering lijkt. Tegelijkertijd verschuift het recht van artsen naar het recht van mensen op een zelf gekozen dood. Artsen signaleren een toenemende druk van patiënten en ook naasten om actief het leven te beëindigen. Hierin past ook het voorstel om artsen te verplichten tot medewerking aan euthanasie. De ChristenUnie vindt dit een slecht plan. Mijn fractie is van mening dat, als er tijdig over het levenseinde tussen arts en patiënt wordt gesproken, veel onduidelijkheid uit de lucht genomen kan worden. De KNMG heeft hiertoe ook een handreiking ontwikkeld, maar ik ben van mening dat het niet alleen aan het veld is; juist de minister heeft hierin een aanjaagfunctie. Ik ben daarom ook blij dat de NZa in opdracht van de minister bezig is met het opstellen van een zorgactiviteit voor een intensief consult bij naderend levenseinde. Juist ook ethische afwegingen moeten expliciet in professionele standaarden worden vastgelegd. Daaraan gekoppeld zien we dat artsen binnen het basiscurriculum heel weinig scholing krijgen als het gaat om pijnbehandeling, palliatieve zorg, nadenken over ethische thema's en het doel van moreel beraad. Dat zijn ondergeschoven kindjes in de opleiding. Wil de minister ook hier haar aandacht op vestigen?
Ik kom op de levenseindekliniek. Uit de evaluatie blijkt dat tot begin maart 2013 de 26 meldingen van de levenseindekliniek die bij de commissie zijn binnengekomen, als zorgvuldig zijn beoordeeld. Toch lijkt het mijn fractie zinvol om te onderzoeken wat het betekent dat de arts-patiëntrelatie daar ontbreekt. Ook zou onderzoek moeten worden gedaan naar het risico op een tunnelvisie omdat niet voldoende wordt verkend welke andere behandelopties mogelijk zijn. Dit is ook naar voren gekomen in het rondetafelgesprek dat we georganiseerd hebben.
Als het gaat om euthanasie bij dementie kom ik ook bij het vraagstuk rondom de wilsverklaring. Ik deel de conclusie van het rapport over deze groep niet. Voor mijn fractie betreft het niet alleen een nadere precisering, maar staat ter discussie of in situaties van dementie voldaan kan worden aan de zorgvuldigheidscriteria in de wet. Het is voor artsen een wereld van verschil of een euthanasiewens na een schriftelijke wilsverklaring wel of niet mondeling kan worden bevestigd. Dus doen alsof dit verschil er niet is, doet geen recht aan de praktijk. Gisteren hebben we nog een brief gekregen van de minister over de in te stellen werkgroep op dit punt. Ze neemt hier uitvoerig de tijd voor en dat respecteer ik ook. Tegelijkertijd loopt de praktijk wel door. Toetsingscommissies krijgen steeds zwaardere dossiers voor ogen. Ik weet dat er zorgvuldig van gedachten wordt gewisseld en dat er ook commissies zijn die hun eigen tegenspraak organiseren, maar de ChristenUnie blijft bij het punt dat we ook eerder in debatten over euthanasie maakten: ook de toetsingscommissies moeten getoetst kunnen worden. Als van nieuwe ontwikkelingen al snel wordt gezegd dat ze binnen de bedoeling van de wet vallen, heb je al gauw met zorgvuldig handelen te maken. Ook de KNMG is van mening dat het ontbreekt aan toezicht op de praktijk van de toetsingscommissies en daarmee op het gebrek aan mogelijkheden om geschillen over uitspraken voor te leggen aan het OM. Ze moeten de mogelijkheid krijgen om een dossier dat toch is goedgekeurd, alsnog in te zien en om als het ware hoger beroep in te stellen. Waarom? Ik ben heel helder: de praktijk verandert, de problemen veranderen in onze samenleving. Ik noem bijvoorbeeld euthanasie bij gevorderde dementie en de "klaar met leven"-problematiek.
Ik eindig met een quote uit het rondetafelgesprek dat we hier hebben georganiseerd. Dat is een quote van Theo Boer, die zelf ook lid is van een toetsingscommissie: "Als wij onze goedkeuring geven, kraait er verder geen haan meer naar die dossiers. Ik vind dat dit strijdig is met de doelstelling dat de commissies de transparantie en de controleerbaarheid van de toetsing bevorderen". Ik vraag de minister hierop te reageren.
Voor meer informatie: www.tweedekamer.nl.
Archief > 2013 > december
- 31-12-2013 31-12-2013 10:05 - Een requiem voor het oude jaar
- 23-12-2013 23-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over het rapport "Working on the Right Shoes"
- 20-12-2013 20-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik en Gert-Jan Segers over negatieve verevening windmolengemeenten
- 19-12-2013 19-12-2013 18:20 - Woonakkoord: wat staat er ook alweer in?
- 19-12-2013 19-12-2013 18:17 - Kamermeerderheid tegen bindende contracten Brussel
- 19-12-2013 19-12-2013 17:30 - ChristenUnie: impuls voor Nederlandse scheepsbouwsector
- 19-12-2013 19-12-2013 17:02 - We dreigen door te slaan (column Podium)
- 19-12-2013 19-12-2013 16:17 - Kabinet onderzoekt houdbaarheidsdatum voedsel
- 19-12-2013 19-12-2013 14:18 - Hassan Moussa verloor deel van zijn gezin bij vlucht uit Syrië
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan de plenaire behandeling van de Najaarsnota 2013
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over het pensioenakkoord
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten tbv Wet uitbreiding Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten tbv Wijziging woningwet ivm versterken handhavingsinstrumentarium
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers tbv Wijz. Wetboek Strafvordering ivm terugdringen geweld oiv middelen
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan AO (Jaarlijkse) voortgangsrapportage Contraterrorisme en -Extremisme
- 19-12-2013 19-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Euthanasie
- 18-12-2013 18-12-2013 14:50 - ChristenUnie: pensioenakkoord goed voor oud én jong
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het voortgezet algemeen overleg Zorgverzekeringswet (AO d.d. 4/12)
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Inbreng Carla Dik-Faber tbv Strategie NS commerciële activiteiten op en rond stations
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten ten behoeve van de Wet hervorming kindregelingen
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Passend onderwijs
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Hervorming langdurige zorg
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Voedsel
- 18-12-2013 18-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het AO Nationale implementatie inzake Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
- 17-12-2013 17-12-2013 15:07 - Kerst in Egyptische kooi (column De Oogst)
- 17-12-2013 17-12-2013 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Monitoringsysteem bij spoorbeveiliging
- 17-12-2013 17-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het VAO MVO en arbeidsomstandigheden in Bangladesh (AO d.d.
- 17-12-2013 17-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over agenda van de Europese Top van 19-20 december
- 16-12-2013 16-12-2013 12:16 - Politicus van het jaar: Arie Slob derde plaats
- 16-12-2013 16-12-2013 11:04 - 'Zet die participerende burger niet bot opzij'
- 16-12-2013 16-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het wetgevingsoverleg Wet werk en bijstand
- 14-12-2013 14-12-2013 13:54 - Slob: 'De VVD en de PvdA zijn de gedogers'
- 14-12-2013 14-12-2013 10:10 - ChristenUnie: sleutel afschaffing dierrechten ligt bij sector
- 13-12-2013 13-12-2013 17:21 - '2014 wordt het jaar tegen voedselverspilling!'
- 13-12-2013 13-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Gert-Jan Segers inrichting specialistische blauwe diensten nationale politie
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Inbreng Carla Dik t.b.v. verduidelijking rookverboden Tabakswet m.i.v. algemeen rookverbod horeca
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het voortgezet algemeen overleg "EU uitbreiding"
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan een plenair debat over de Nederlandse bijdrage aan MINUSMA in Mali
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan plenair debat Wijziging Instellingswet Autoriteit Consument en Markt
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Inbreng Joël Voordewind ten behoeve van een Wetsvoorstel inzake zeer zwakke scholen
- 12-12-2013 12-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Landbouw- en Visserijraad d.d. 16-17 december 2013
- 11-12-2013 11-12-2013 16:38 - Schouten: “Het leenstelsel wankelt aan alle kanten”
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Inbreng Carla Dik inzake Afschaffing algemene tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan plenair debat inzake Wet sociaal leenstelsel masterfase
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg EU-uitbreiding
- 11-12-2013 11-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Nederlandse bijdrage aan MINUSMA in Mali
- 10-12-2013 10-12-2013 15:54 - Kamer wil landelijk meetnet roet
- 10-12-2013 10-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan pl. debat Wijz. Natuurbeschermingswet 1998 ivm prog. aanpak stikstof
- 09-12-2013 09-12-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het wetgevingsoverleg Wijziging Kieswet en Waterschapswet
- 09-12-2013 09-12-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het wetgevingsoverleg tbv Wet aanpassing waterschapsverkiezingen
- 06-12-2013 06-12-2013 15:09 - ChristenUnie tegen bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking
- 06-12-2013 06-12-2013 13:18 - Reactie Arie Slob overlijden Nelson Mandela
- 06-12-2013 06-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber en Joël Voordewind over het gebruik van xtc onder jongeren
- 05-12-2013 05-12-2013 15:06 - ChristenUnie stelt vragen over het gebruik van xtc onder jongeren
- 05-12-2013 05-12-2013 10:10 - Kamermeerderheid keert zich tegen betaling Palestijnse terroristen
- 04-12-2013 04-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het VAO Armoede- en schuldenbeleid (AO d.d. 27/11)
- 04-12-2013 04-12-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Arie Slob en Gert-Jan Segers over Afschaffing slavernij
- 04-12-2013 04-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Zorgverzekeringswet
- 03-12-2013 03-12-2013 16:10 - Kamermeerderheid voor snellere aanpak files regio Eindhoven
- 03-12-2013 03-12-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan de plenaire behandeling van Begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid
- 02-12-2013 02-12-2013 17:59 - ChristenUnie wil krachtiger optreden tegen gevolgen slavernij
- 02-12-2013 02-12-2013 14:09 - Rapport commissie Dessens onderstreept noodzaak controle veiligheidsdiensten
- 02-12-2013 02-12-2013 14:03 - ChristenUnie: zorgen herkeuring Wajongers bij Participatiewet
- 02-12-2013 02-12-2013 13:52 - ChristenUnie: kalversector moet meer werk maken van dierenwelzijn
- 02-12-2013 02-12-2013 11:36 - Joël Voordewind over vluchtelingen bij Nederland Zingt
- 02-12-2013 02-12-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het notaoverleg Dierenwelzijn
- 02-12-2013 02-12-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten tbv de Wet maatregelen Wet werk en bijstand en enkele andere wetten