![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over de overeenstemming over de steun aan Cyprus
Bijdrage van ChristenUnie Tweede Kamerlid Carola Schouten aan een plenair debat met minister Dijsselbloem van Financiën en staatssecretaris Weekers van Financiën
Onderwerp: Debat over de overeenstemming over de steun aan Cyprus
Kamerstuk: 21 501 – 07
Datum: 26 maart 2013
Mevrouw Schouten (ChristenUnie):
Voorzitter. Het is ongelooflijk wat er gebeurd is in de afgelopen maanden met deze minister. Een paar maanden geleden zat hij hier nog in ons midden, in de Tweede Kamer. Nu openen de buitenlandse journaals met zijn naam. Het toont eens te meer aan wat voor verantwoordelijke functie de minister heeft gekregen. Hoewel ik het niet altijd eens ben met het beleid dat hij voert, wil ik eerst zeggen dat ik respect heb voor de rust die hij deze dagen heeft bewaard. De laatste dagen hebben ook aangetoond dat zijn woorden op een goudschaaltje gewogen worden en hoe nauw het luistert wat de formuleringen zijn, niet zozeer van de minister van Financiën van Nederland, als wel van de voorzitter van de eurogroep. Dit is een kwetsbaar punt. Dat bleek toen het eerste steunplan naar buiten was gekomen om de kleine spaarders bij te laten dragen aan de redding van Cyprus en dat bleek gister, toen zijn uitspraken tot onduidelijkheid leidden over de vraag of het aanslaan van spaarders de nieuwe blauwdruk is geworden voor toekomstige reddingsoperaties.
De minister suggereert dat hij precies weet waar hij mee bezig is, of anders weet hij dat heel goed te camoufleren. Ik ga uit van het eerste, maar toch heb ik nog heel wat vragen over het steunplan dat nu voorligt. Waar doen wij het allemaal voor? Dat is voor mijn fractie de kernvraag van de steunverlening aan Cyprus en dat zou ook de kernvraag van dit debat moeten zijn.
Hebben we met het steunpakket vooral het Cypriotische belang gediend of heeft het met name tot doel om koste wat het kost de euro in zijn huidige vorm te behouden, wat de prijs ook mag zijn? De problemen van Cyprus waren al lang bekend: Russische witwaspraktijken, een topzware bankensector en ongezonde overheidsfinanciën. Met 0,2% van het Europees bbp leek Cyprus echter slechts een rimpel in de grote eurovijver. Dat rimpelingen tot grote golven kunnen uitgroeien, hebben wij de laatste dagen eens te meer gemerkt.
Het steunpakket voor Cyprus is echter meer dan zomaar een steunpakket. Er is een radicaal andere koers gekozen door spaarders boven de €100.000 mee te laten betalen aan de redding van het land. Hiermee zijn wij de Rubicon over. Laat ik vooropstellen dat ik de lijn van de minister steun: de rekening wordt eerst neergelegd waar het probleem is veroorzaakt. Nu is echter een vorm gekozen waarbij de precedentwerking als een wolk boven Europa hangt. Spaarders gaan twijfelen of hun geld nog wel veilig is. Dat is een risicovolle situatie. De vraag is ook óf de gekozen oplossing een precedent schept. Op dit punt is de minister onduidelijk. Enerzijds heeft hij gezegd dit als een model te zien voor andere landen; anderzijds heeft hij gezegd dat de situatie in Cyprus uniek is en een specifieke aanpak vergt. Sluit de minister wel of niet uit dat spaarders in nieuwe situaties ook moeten betalen? Misschien kan de minister helder aangeven wat hij gisteren met zijn uitspraken bedoelde.
Omtrent het voorliggende voorstel blijven veel vragen hangen. Hoe is het bedrag van 10 miljard bepaald? Welke analyse ligt aan dit bedrag ten grondslag? Ik ben maar zo vrij om te stellen dat die analyse er nauwelijks is. Er is hier een omgekeerde redenering gebruikt. 10 miljard is het maximum dat wij kunnen geven om de schuld houdbaar te houden, en daar trekken wij dan maar een streep, maar wat als het straks niet voldoende blijkt? De economie van Cyprus zal immers fors onder druk komen te staan. De kurk waar de economie aldaar op drijft, de bankensector, wordt immers geëlimineerd. Spaarders en bedrijven zijn hun geld deels kwijt. Wij kunnen wachten tot er Griekse toestanden ontstaan en er binnen de kortste keren weer meer geld nodig is. Ik vraag ook specifiek naar de uitspraak van staatssecretaris Weekers, vlak voordat hij het overleg met de eurogroep inging, dat er mogelijk nog meer geld voor Cyprus nodig was. Waarop doelde hij? Als ik de lijn van de eurogroep en het IMF volg, zou dit helemaal niet kunnen omdat de schuld dan onhoudbaar zou worden. Mijn concrete vraag is dan ook: geeft het kabinet aan dat de 10 miljard het maximum is en dat er geen extra lening naar Cyprus gaat, ook niet als die binnen afzienbare tijd gevraagd zou worden?
De twee grote banken worden niet geherkapitaliseerd, maar hoe zit het met de overige banken? En welk deel van de steunverlening is bedoeld voor het aanpakken van de overheidsschuld? Waarom is dit laatste bedrag niet lager geworden nu de twee grootste banken niet meer in aanmerking komen voor herkapitalisatie?
De strenge voorwaarden aan de steunverlening aan Cyprus hebben de sentimenten in Zuid-Europa opnieuw flink aangewakkerd. Het draagvlak voor de koers die de noordelijke landen varen, is niet groot, zeg ik eufemistisch. Het risico dat de EU door deze tweedeling implodeert, ligt op de loer. Wat zou er zijn gebeurd als er maandag geen deal was? Was het voor de minister een realistische optie dat Cyprus wel uit de euro zou treden? Ik vraag de minister in dit verband ook naar de uitvoering van de motie over het formuleren van condities voor uittreding uit de eurozone, die mijn fractie heeft ingediend. Deze condities moeten echt uitgewerkt worden voor het geval de problemen in andere landen niet meer met een steunprogramma zijn op te lossen. Dat probleem kan zich eerder aandienen dan wij vermoeden.
Ik rond af. De komende dagen en weken zal blijken hoe slecht Cyprus er werkelijk voor staat. Voor mijn factie is belangrijk dat Cyprus weer perspectief krijgt op herstel. Ik voorzie dat dit het eerste pakket is en dat er nog meer pakketten nodig zullen zijn. Ik startte met de vraag: waarom is Cyprus gered, omwille van het land zelf of omwille van de euro? Als dit laatste het geval is, vraag ik mij af of wij niet de conclusie moeten trekken dat de prijs hiervoor te hoog is geworden, in eerste instantie voor de Cyprioten, maar zeker ook voor de eurozone.
De heer Nijboer (PvdA):
Ik ben wel nieuwsgierig welke alternatieven mevrouw Schouten voor ogen had voor de redding van Cyprus, ook in het belang van Cyprus zelf, gegeven het feit dat de regering het er nu ook mee eens is.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie):
Dat is altijd de wedervraag op het moment dat er een steunpakket ligt: wat is het alternatief? Ik constateer dat wij hier nauwelijks onderbouwing hebben voor het plan dat nu voorligt. Dat is mijn eerste probleem al. Er is gezegd: 10 miljard is de max en dat is het. Wat gebeurt er als er meer nodig is? Laten wij Cyprus dan wel vallen? Ik denk dat de heer Nijboer vraagt of wij Cyprus dan maar hadden moeten laten gaan. Ik constateer dat het een realistische optie is geweest. Als de president van Cyprus niet vijf minuten voordat de deadline afliep "ja" had gezegd, was dat ook gebeurd. En ja, misschien is het uiteindelijk voor de Cyprioten en voor de eurozone beter om Cyprus niet meer binnen de eurozone te houden. Ik heb de minister gevraagd hoe daarover is nagedacht in de eurogroep. Dat wil ik ook graag weten voor de beoordeling van dit pakket.
De heer Nijboer (PvdA):
Dat is duidelijk. Ik vind het terecht dat u vragen stelt, maar ik vraag u ook wat u ervan vindt. Ik deel de opinie dat ook Cyprus zelf beter af is met dit pakket, maar ik heb nog een andere vraag. U zei: worden spaarders in de toekomst nooit ontzien, geldt dat ook voor spaarders boven de €100.000? Waarvan had Cyprus het pakket dan moeten betalen? Er is immers alleen maar een financiële sector waarvan een bijdrage moet worden gevraagd. Er waren geen alternatieven. Of ziet u die nog? Hadden pensioenfondsen genationaliseerd moeten worden? Had er Russische betrokkenheid moeten zijn? U kunt niet alleen maar vragen stellen zonder zelf een alternatief te schetsen.
De voorzitter:
Ik neem aan dat u met "u" uw collega van de ChristenUnie bedoelt.
De heer Nijboer (PvdA):
Mevrouw Schouten via u, voorzitter.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie):
De heer Nijboer suggereert dat ik in mijn tekst fors afstand heb genomen van de bijdrage van €100.000-plus. Dat is helemaal niet het geval. Ik constateer alleen dat er nu een wissel is omgezet en dat dit in het vervolg van belang is voor alle steunpakketten die straks eventueel nog nodig zijn voor andere landen. Ik hoop zeer van niet. In dit geval kan ik mij voorstellen dat er voor Cyprus voor deze weg is gekozen. Ik had er wel moeite mee dat de kleinere spaarders aangeslagen zouden worden; dat is volgens mij vorige week ook wel duidelijk geworden. Het probleem is nu dat getoond is dat die mogelijkheid er is. Dat werd wel de geest uit de fles en het hek van de dam genoemd. Ik heb dat als een grote inschattingsfout aangemerkt. Ook al is het uiteindelijk niet in het reddingspakket terechtgekomen, mensen kunnen nu toch onzekerheid ervaren over hun deposito's onder de €100.000. De heer Nijboer zal met mij weten hoe gevaarlijk dat kan zijn voor de bankensector.
Voor meer informatie: www.tweedekamer.nl.
Archief > 2013 > maart
- 30-03-2013 30-03-2013 20:16 - Joël Voordewind in Syrië: 'Laat christelijke vluchteling ruimhartiger toe in Nederland'
- 28-03-2013 28-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber over de nieuwe bezuinigingen op het infrastructuurfonds
- 28-03-2013 28-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik aan een voortgezet algemeen overleg over Openbaar vervoer / OV-chipkaart
- 28-03-2013 28-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het voortgezet algemeen overleg Spoorveiligheid en ERTMS
- 28-03-2013 28-03-2013 00:00 - Inbreng Arie Slob inzake Uitnodiging veldpartijen voor alternatieve pakketmaatregelen
- 27-03-2013 27-03-2013 19:15 - Prostitutiedebat: 'Iedere dag worden mannen en vrouwen beroofd van hun waardigheid'
- 27-03-2013 27-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan plenair debat over het niet indexeren van het basiskinderbijslagbedrag
- 27-03-2013 27-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan pl. debat over richtlijn inz. voorkoming en bestrijding mensenhandel
- 27-03-2013 27-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan initiatiefvoorstel verandering Grondwet mbt correctief referendum
- 27-03-2013 27-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Rapport commissie Samson
- 27-03-2013 27-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het algemeen overleg Belastingdienst / diverse fiscale onderwerpen
- 26-03-2013 26-03-2013 14:55 - ChristenUnie zet burgerinitiatief Portway 2012 op Kameragenda
- 26-03-2013 26-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over de overeenstemming over de steun aan Cyprus
- 26-03-2013 26-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik over cumulatieve effecten natuur en milieu activiteiten Waddengebied
- 26-03-2013 26-03-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten inz. Beleidsdoorlichting artikel 9 Begroting SZW (Algemene nabestaandenwet)
- 26-03-2013 26-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Valys / Doelgroepenvervoer
- 25-03-2013 25-03-2013 19:32 - ChristenUnie: beter luisteren naar ouders van gepeste kinderen
- 23-03-2013 23-03-2013 14:13 - ChristenUnie bezorgd om milieuschade Waddengebied
- 22-03-2013 22-03-2013 12:05 - ChristenUnie: verplichte eindtoets draagt niet bij aan onderwijskwaliteit
- 21-03-2013 21-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan plenair debat Wijziging Wet primair onderwijs ivm centrale eindtoets po
- 21-03-2013 21-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carola Schouten over het bericht dat er meer huurders uit huis worden gezet
- 21-03-2013 21-03-2013 00:00 - Inbreng Carola Schouten inzake Verzamelwet SZW 2013
- 21-03-2013 21-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan de voortzetting van het algemeen overleg Voedsel en voedselprijzen
- 21-03-2013 21-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg Opleidingsstop Politieacademie
- 20-03-2013 20-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik aan plenair debat inz. Wijziging Wet orgaandonatie ivm nieuwe med. ontwikkelingen
- 20-03-2013 20-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan pl. debat over wijz. Wetboek Strafrecht ivm art. verbod godslastering
- 20-03-2013 20-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg BES-aangelegenheden
- 19-03-2013 19-03-2013 20:05 - ChristenUnie: minister gaat doelstellingen politievrijwilligers niet halen
- 19-03-2013 19-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan plenair debat inzake Verdrag stabiliteit economische en monetaire unie
- 19-03-2013 19-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het plenair debat over het bericht "Overheden eens over bezuinigingen"
- 19-03-2013 19-03-2013 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers inz. Wijz. Mediawet 2008 ter modernisering stelsel landelijke publ. omroep
- 15-03-2013 15-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carola Schouten en Carla Dik over meetellen persoonsgebonden budget in box 3
- 14-03-2013 14-03-2013 16:24 - Hevig verzet tegen opheffing kleine scholen
- 14-03-2013 14-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Voedselfraude
- 14-03-2013 14-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Milieuraad d.d. 21 maart 2013
- 14-03-2013 14-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg Discriminatieonderwerpen
- 13-03-2013 13-03-2013 19:18 - ChristenUnie vindt abortusuitspraak kabinet ongepast
- 13-03-2013 13-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik en Kees vd Staaij (SGP): "Ziekenhuizen mogen abortus niet weigeren"
- 13-03-2013 13-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind ea over bericht verbranding 100 huizen Pakistaanse christenen
- 13-03-2013 13-03-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan pl. debat: Europese miljardensteun aan Egyptische moslimbroederschap
- 13-03-2013 13-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber over proefboringen schaliegas
- 13-03-2013 13-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Landbouw- en Visserijraad d.d. 18 en 19 maart 2013
- 13-03-2013 13-03-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Opvang, terugkeer en vreemdelingenbewaring
- 13-03-2013 13-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan het algemeen overleg Afspraken woningmarkt
- 12-03-2013 12-03-2013 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carla Dik inzake Rijksstructuurvisie A4 Passage en Poorten & Inprikkers
- 12-03-2013 12-03-2013 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan VAO Hoofdlijnenbrief studiefinanciering / sociaal leenstelsel
- 12-03-2013 12-03-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het plenair debat over de Regeling langdurig verblijvende kinderen
- 11-03-2013 11-03-2013 17:11 - ChristenUnie start handtekeningenactie tegen selectief labelen Israel
- 11-03-2013 11-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind ea: supermarktketens weigeren leeftijdsgrenzen alcoholverkoop
- 07-03-2013 07-03-2013 18:22 - Waarom Europa van sommige Europeanen gered moet worden (column DDS)
- 07-03-2013 07-03-2013 18:15 - ChristenUnie ontevreden over evaluatie embryowet
- 07-03-2013 07-03-2013 07:01 - 'Turkije hoort echt niet bij de Europese Unie' (opinie Volkskrant)
- 07-03-2013 07-03-2013 00:00 - Mondelinge vragen Joël Voordewind en Gert-Jan Segers: loverboyslachtoffers verliezen veiligste haven
- 07-03-2013 07-03-2013 00:00 - Inbreng schriftelijk overleg Carola Schouten inzake Werkkostenregeling
- 07-03-2013 07-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het plenair debat inzake Wijziging Embryowet ivm evaluatie van deze wet
- 07-03-2013 07-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers en Peter van Dalen aan het plenair debat over de Staat van de Europese Unie
- 07-03-2013 07-03-2013 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers inz. Wijz. Wegenverkeerswet ivm verbeteren aanpak rijden onder invloed drugs
- 07-03-2013 07-03-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan algemeen overleg Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
- 07-03-2013 07-03-2013 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers ivm Wetsvoorstel Bontes tot wijz. BW ivm beperken duur partneralimentatie
- 06-03-2013 06-03-2013 00:00 - Inbreng Gert-Jan Segers inzake Grondwetsverandering tot deconstitutionalisering commissaris Koning
- 06-03-2013 06-03-2013 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan een algemeen overleg Raad Buitenlandse Zaken
- 06-03-2013 06-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Mestwetgeving
- 06-03-2013 06-03-2013 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het algemeen overleg Spoorveiligheid en ERTMS
- 06-03-2013 06-03-2013 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het algemeen overleg JBZ-Raad 7 en 8 maart 2013
- 05-03-2013 05-03-2013 11:37 - De Cito-toets wordt meer een doel dan een middel
- 05-03-2013 05-03-2013 00:00 - Bijdrage Arie Slob aan het plenair debat over beleid kabinet loonontwikkeling en aanpak econ. crisis
- 05-03-2013 05-03-2013 00:00 - Mondelinge vragen Joël Voordewind over naleving van leeftijdsgrenzen alcoholverkoop supermarktketens
- 04-03-2013 04-03-2013 14:31 - ChristenUnie in verzet tegen winning van schaliegas
- 04-03-2013 04-03-2013 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over de moord op een christelijke asielzoeker
- 01-03-2013 01-03-2013 10:48 - ChristenUnie stelt vragen over moord op christelijke asielzoeker
- 01-03-2013 01-03-2013 09:03 - Piet Adema beoogd partijvoorzitter ChristenUnie