![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Bijdrage Carla Dik-Faber aan het VAO Landbouw- en Visserijraad (AO d.d. 29/03)
Bijdrage van ChristenUnie Tweede Kamerlid Carla Dik-Faber aan een voortgezet algemeen overleg met staatssecretaris van Dam van Economische Zaken
Onderwerp: VAO Landbouw- en Visserijraad (AO d.d. 29/03)
Kamerstuk: 21 501 - 32
Datum: 5 april 2017
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Voorzitter. De ChristenUnie is voor toekomstgerichte landbouw in Nederland en daar hebben we alles voor in huis. Onze boeren zijn internationale koplopers in innovatie en duurzaamheid. Tegelijkertijd zien we dat intensivering van de landbouw kan leiden tot negatieve effecten, zoals milieuproblemen, waterverontreiniging en risico's voor de volksgezondheid. De ChristenUnie vindt het belangrijk om de risico's op een realistische manier in te perken. Dat betekent gericht sturen op de doelstellingen, zoals bodem-, lucht- en waterkwaliteit.
De aanleiding voor dit debat is de situatie in de gemeente Bladel. In de plaatselijke omgevingsvisie staat dat verdere ontwikkeling van de veehouderij alleen mogelijk is als de emissies van de bedrijven niet toenemen of zelfs afnemen. Dat zien we ook terug in de cijfers. Sinds 2010 zijn de vergunde emissies met 31% gedaald. Ook hier geldt dat gebiedsgerichte afwegingen moeten worden gemaakt en dat moet worden gestuurd op de doelstellingen. Is de staatssecretaris het met mij eens dat ondernemers ook moeten kunnen investeren om duurzaamheid en dierenwelzijn te verbeteren? Is hij het met mij eens dat gebiedsgericht moet worden gekeken naar effecten op de leefomgeving en de ruimte om te investeren?
Er is geen directe, eenduidige relatie tussen het aantal dieren in een stal en de volksgezondheid. Er liggen rapporten, maar het is goed dat er aanvullend onderzoek wordt gedaan. Wel weten we dat de hoge fijnstofconcentraties in de nabijheid van pluimveebedrijven kunnen leiden tot luchtwegaandoeningen. Ik wil in dit verband wijzen op een mooi initiatief in mijn eigen regio: het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij regio Food Valley. Dat heeft tot doel om de de uitstoot van onder meer fijnstof, geur en ammoniak terug te dringen. Dat manifest is er gekomen met steun van de boeren, LTO Nederland, gemeenten en de provincie. Het kan dus wel. Voor die gerichte investeringen zijn echter nog te veel drempels, zeker voor kleinere ondernemers. We zien lijsten met maatregelen van best beschikbare technieken, maar de metingen om het systeem erkend te krijgen zijn duur en kosten veel tijd. Dat remt innovatie op het boerenerf. Is de staatssecretaris bereid om deze knelpunten weg te nemen? Hoe gaat hij dit manifest ondersteunen?
Een stapeling aan regels of het op slot zetten van bedrijven zorgt er alleen maar voor dat mooie gezinsbedrijven omvallen en helpt uiteindelijk ook het milieu niet. Ontwikkeling is nodig om investeringen op het gebied van milieu en duurzaamheid te kunnen doen. De ChristenUnie wil dat de overheid samen met de sector en kennisinstellingen gericht gaat werken aan het verbeteren van de luchtkwaliteit rondom stallen. Maak de bestaande emissiereducerende technieken breder toepasbaar en stimuleer innovaties op het boerenerf.
De voorzitter:
Ik stel voor dat mevrouw Dik-Faber even haar verhaal afrondt. Daarna geef ik u de gelegenheid om te interrumperen, mijnheer Grashoff.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Ik was bijna klaar. Ik hoor in dit debat veel collega's pleiten voor een systeemverandering. Hun systeemverandering is de Wet dieraantallen. De ChristenUnie is daar geen voorstander van. Wij willen een eerlijk verdienmodel voor boeren: een eerlijke prijs voor een eerlijk product. Dat is de systeemverandering waar wij voor staan.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Ik hoor mevrouw Dik-Faber spreken over het gezinsbedrijf, dat zij graag wil beschermen. Daar kan ik eind in meegaan. Dat zou ik ook vinden. Hoe kijkt zij dan aan tegen het feit dat er ook in deze sector sprake is van een steeds grootschaligere en industriëlere bedrijfsvoering, waarbij uiteindelijk het hele element van het gezinsbedrijf aan het wegvallen is?
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Als je in de breedte kijkt naar de ontwikkeling in de Nederlandse landbouw, zie je dat veel bedrijven stoppen, te veel bedrijven, en dat gaat me aan het hart. Je ziet dat de bedrijven die overblijven groter worden. Dat is inherent aan de situatie. Wil een bedrijf zich ontwikkelen en investeringen doen op het gebied van duurzaamheid en milieu, zal het wat groter moeten worden om die investeringen terug te kunnen verdienen. Ik zie ook dat er bedrijven zijn die zeer groot worden, waar veel dieren gehouden worden. Het gezinsbedrijf komt daarbij onder druk te staan. Voor mij heeft dat alles te maken met de wereldwijde marktpositie waar boeren in zitten en met het feit dat zij geen eerlijke prijs krijgen voor hun producten. Ik zou dus ontzettend graag samen met GroenLinks bekijken hoe we het inkomen van boeren kunnen verbeteren — ik weet dat GroenLinks daar ook voorstander van is — en hoe we ervoor kunnen zorgen dat zij een eerlijk verdienmodel krijgen, zodat dat beroerde verdienmodel dat ze nu hebben, niet de reden is voor schaalvergroting.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Over dat punt zijn we het eens. Dat verdienmodel moet beter. Maar kan mevrouw Dik-Faber mijn redenering volgen als ik zeg dat de enorme omvang van met name de intensieve veehouderij zo'n grote druk op zowel voer als mest legt dat de kosten daarvoor enorm de pan uit zijn gerezen? Dat komt juist door de enorme schaal van de sector als geheel. Als je een beter verdienmodel wilt realiseren, is krimp van de sector van belang. Dan nemen namelijk de kosten van mestafzet en voer af.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Nee, dat kan ik de fractie van GroenLinks niet nazeggen. Ik sluit mij in dezen aan bij de woorden van de heer Geurts: de heer Grashoff wil dat de veestapel in ons land krimpt, maar hoe dan? En waar leidt dat vervolgens toe? Wat mij betreft leidt dat tot het omvallen van gezinsbedrijven. Dat is niet wat ik wil.
De voorzitter:
Die discussie is al gevoerd.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Die discussie is inderdaad al gevoerd. Ik hoor de heer Grashoff buiten de microfoon van alles zeggen, maar laten we er op een ander over doorspreken. Ik deel zijn analyse niet.
De heer Graus (PVV):
Ik heb een opmerking en een korte vraag. Iedereen heeft het over het verdienmodel, maar er ligt een aangenomen motie van mij, die overigens door GroenLinks en de ChristenUnie gesteund is. Hier wordt dus aan gewerkt. Daarom vroeg ik ook hoe het ermee staat.
Mijn vraag gaat over het volgende. Ik hoorde mevrouw Dik-Faber spreken over een eerlijk product, maar wat verstaat zij onder een eerlijk product?
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Dat is een product dat is geproduceerd volgens de geldende normen op het gebied van milieu, duurzaamheid, dierenwelzijn et cetera. Wat dat betreft hebben wij in Nederland de beste producten van de wereld.
De heer Graus (PVV):
Dat klopt, maar hier wilde ik inderdaad naartoe. Ik ben heel blij dat "dierenwelzijn" in het rijtje staat, want honderden dierenartsen hebben zich massaal samengepakt. Dat zijn mensen die echt verstand van zaken hebben, van dierenleed en dierenwelzijn, want ze hebben er vaak minimaal acht jaar voor gestudeerd. Zij zeggen dat het ritueel martelen van dieren echt een ongelofelijk hoge vorm van dierenmishandeling is. Het is dierenmarteling. Hoe kan de ChristenUnie daar nou voor zijn? Mevrouw Dik-Faber spreekt over een eerlijk product en dierenwelzijn, maar vervolgens worden miljoenen dieren ritueel gemarteld. Moet dat dan wel kunnen? Is dat dan ook "eerlijk"?
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Dit onderwerp staat nu niet op de agenda. Het betreft de rituele slacht in Nederland. Daarover is een convenant afgesloten waarin dierenwelzijn maximaal in het oog wordt gehouden. Zoals ik al zei staat dit onderwerp niet op de agenda, maar er is dus wel sprake van maximaal dierenwelzijn. Geloofsvrijheid is ons ook wat waard. Laten we ook hierover op een ander moment verder spreken.
De voorzitter:
Dat lijkt me een goed voorstel, mevrouw Dik-Faber. Dank u wel.
Voor meer informatie: www.tweedekamer.nl
Archief > 2017 > april
- 20-04-2017 20-04-2017 00:00 - Bijdrage Eppo Bruins namens Carla Dik-Faber aan het plenair debat over het toegenomen aantal aardbevingen in Groningen
- 20-04-2017 20-04-2017 00:00 - Bijdrage Eppo Bruins aan het VAO Curriculumherziening po en vo (AO d.d. 20/4)
- 20-04-2017 20-04-2017 00:00 - Bijdrage Eppo Bruins aan het AO Curriculumherziening po en vo
- 20-04-2017 20-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber over het verliezen van de SKAL-licentie door het innovatieve stalconcept de «Koeientuin» op een biologisch melkveebedrijf in Groenlo
- 19-04-2017 19-04-2017 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het plenair debat over de reactie van Amerika op de gifgasaanval in Syrië
- 19-04-2017 19-04-2017 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het plenair debat over de Europese Top van 29 april 2017 en over de uitkomst van het referendum in Turkije
- 19-04-2017 19-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Eppo Bruins over de toekomstige functie van toegepast onderzoek
- 18-04-2017 18-04-2017 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan een plenair debat inzake wijziging Wet arbeid vreemdelingen en Vreemdelingenwet 2000 betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op tewerkstelling als seizoenarbeider
- 18-04-2017 18-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Gert-Jan Segers en Joël Voordewind e.a. over de verboden stille tocht van Christenen voor Israel in Rotterdam
- 13-04-2017 13-04-2017 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het plenair debat over het bericht dat tien procent van de Nederlanders zorg om financiële redenen mijdt
- 13-04-2017 13-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over het bericht dat vluchtelingen worden mishandeld langs en binnen de grenzen van de Europese Unie
- 13-04-2017 13-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber over de plannen voor olie- en aardgaswinning bij Woerden
- 12-04-2017 12-04-2017 00:00 - Bijdrage Carola Schouten aan de plenaire behandeling van de Wet aanvullende regels uitwisseling landenrapporten
- 12-04-2017 12-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Carla Dik-Faber en Kees van der Staaij (SGP) over de kosten voor koosjere maaltijden in zorgcentra
- 11-04-2017 11-04-2017 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan de plenaire behandeling van de verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering van de Grondwet, strekkende tot het opnemen van een algemene bepaling
- 07-04-2017 07-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Eppo Bruins over het bericht dat illegaal oesters rapen tot oneerlijke concurrentie leidt
- 06-04-2017 06-04-2017 00:00 - Bijdrage Gert-Jan Segers aan het plenair debat over discriminatie en racisme in Nederland
- 05-04-2017 05-04-2017 00:00 - Bijdrage Carla Dik-Faber aan het VAO Landbouw- en Visserijraad (AO d.d. 29/03)
- 05-04-2017 05-04-2017 00:00 - Schriftelijke vragen Joël Voordewind over de behandeling van verzoeken tot gezinshereniging door de IND
- 04-04-2017 04-04-2017 00:00 - Bijdrage Joël Voordewind aan het VAO Hongersnood in Afrika (AO d.d. 30/03)