![Scheveningen haven.jpg](/l/library/download/urn:uuid:6522f5da-9f20-476d-b02c-99ed1a2b5821/scheveningen+haven.jpg?scaleType=6&width=1200&height=375)
Overheid moet investeren in preventie tegen zelfdoding
![Joel Voordewind_Ruben Timman_top2](/l/library/download/urn:uuid:587d2d55-389c-4e99-9613-56ad4541065a/joel+voordewind_ruben+timman_top2.jpg?color=ffffff&scaleType=5&width=610&height=270)
Het is een doodsoorzaak die jaarlijks tweemaal zoveel slachtoffers eist als het verkeer. Maar aan preventie doet de overheid hoegenaamd niets. Dat moet veranderen: zelfdoding is geen noodlot dat de maatschappij slechts lijdelijk kan ondergaan, schrijven Kamerlid Joël Voordewind en beleidsmedewerker Wouter Langendoen in een opinieartikel in Trouw.
Soms werkt het verhelderend om terug te gaan in de tijd. In 1970 vielen er in Nederland 3200 dodelijke slachtoffers in het verkeer, 35 jaar later was dat aantal tot een kwart (817) teruggedrongen. En dan de vergelijking met een ander dodental: in hetzelfde jaar 2005 kwamen bijna tweemaal zoveel Nederlanders (1572) door zelfdoding om het leven. Zoveel als er de afgelopen decennia is geïnvesteerd in verkeersveiligheid, zo weinig is er gedaan om het aantal zelfdodingen omlaag te brengen.
Zoveel slachtoffers, maar de overheid doet niets. Er is tot op heden geen actief beleid om zelfdoding te voorkomen en het aantal slachtoffers omlaag te brengen. Dat moet veranderen: zelfdoding ís geen noodlot. Het is een misvatting dat er niets aan te doen is en dat de maatschappij het slechts lijdelijk kan ondergaan.
Met gerichte preventie kan het dodental met tien procent omlaag, concludeerde deze maand het Trimbos-instituut, dat pleitte voor een landelijk actieplan. Het is niet de eerste keer dat zoiets wordt voorgesteld. In de jaren tachtig werden ook al overheidsmaatregelen geopperd. Maar in 1989 besloot de regering dat suïcidepreventie geen taak was voor de overheid zelf. Dat hoorde thuis bij de geestelijke gezondheidszorg.
Suïcide afdoen als een probleem voor psychiaters, is net zo bekrompen als kankerbestrijding uitsluitend delegeren aan oncologen. Misschien is het eerste dat bestreden moet worden wel de apathische houding van een maatschappij die suïcide te vaak beschouwt als een daad van de vrije wil, een keuze van het individu waar omstanders zich slechts bij kunnen neerleggen.
De werkelijkheid is dat slechts in vier van de honderd gevallen een zelfdoding een weloverwogen besluit is. Veel vaker is het een impulsieve wanhoopsdaad, niet uit verlangen naar de dood maar uit verdriet over het leven zoals het op dat moment ervaren wordt.
De keuze van 1989, om suïcidepreventie uit te besteden aan de geestelijke gezondheidszorg, is een fundamentele misvatting geweest. Klinieken hebben weliswaar de meeste ’ervaring’ met suïcidaal gedrag en ziektebeelden die daarbij een rol spelen, maar zij is niet de enige die zelfdoding kunnen voorkomen of die het tijdig opmerken als iemand neigingen daartoe toont. Ook scholen, huisartsen, politie, jeugdwerkers én media kunnen eraan bijdragen dat de dood minder vaak gezocht wordt als oplossing voor een ondraaglijk leven.
In de meeste buurlanden neemt de overheid wél het voortouw bij preventie. En terecht: de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft overtuigende bewijzen dat een goed werkend nationaal preventieplan de cijfers laat dalen.
Jaarlijks doen 94.000 volwassen Nederlanders een poging tot zelfdoding, 410.000 mensen voelen zich zo terneergeslagen dat zij er wel eens aan denken.
Vroege signalering kan levens redden. Het kan voorkomen dat depressieve gedachten culmineren tot suïcidale gedachten, en tot suïcidaal gedrag. Het zou goed zijn als er veel meer aandacht komt voor de risicofactoren: een psychiatrische stoornis, maar ook emotionele verwaarlozing, misbruik, familieomstandigheden, alcohol- en drugsgebruik, depressie, of een zelfdoding in de directe omgeving.
Eén risicofactor leidt niet onweerstaanbaar tot zelfdoding, maar zeker als meer factoren in een mensenleven samenkomen moet dat tijdig worden opgemerkt.
Ook nazorg is een vorm van preventie. Dit klinkt misschien tegenstrijdig, maar de helft van de mensen die door zelfdoding overlijden, had daartoe al eerder een poging ondernomen. Dat zegt genoeg: ieder vertoon van suïcidaal gedrag moet serieus worden genomen.
Als politieke partij zijn we extra bezorgd over de kwetsbaarheid van jongeren. Elk jaar komen vijftig jongeren om door zelfdoding. Het wordt hoog tijd dat huisartsen en andere hulpveleners meer kennis hebben van het onderwerp. Ook moet het voor jongeren makkelijker worden om de stap te zetten naar de geestelijke gezondheidszorg. Een jongere die geen uitweg meer ziet, zou op school direct in contact met een hulpverlener moeten komen. Internet- en telefoonhulpverlening moeten optimaal toegankelijk zijn.
De wetenschappelijke aandacht voor het onderwerp is beperkt in Nederland, terwijl goede kennis tot effectieve maatregelen kan leiden.
De media kunnen ook hun steentje bijdragen. Ze zouden een gedragslijn kunnen ondertekenen; gebleken is dat expliciete berichtgeving kan leiden tot navolging.
In 2005 vroeg het kabinet om onderzoek. Het advies ligt nu op tafel en is helder. Het is nu tijd voor actie en investering van de overheid.
Niet iedere zelfdoding is te voorkomen, ook niet door een nationaal preventieplan. Zo realistisch moeten we zijn. ’Omstanders’ hebben zelden schuld aan een zelfdoding. Maar als omstanders hebben we wel de verantwoordelijkheid om alles te doen wat mogelijk is om het leed van slachtoffers en hun nabestaanden te bestrijden en waar mogelijk te voorkomen.
Bron: Trouw, 19 december
Archief > 2007 > december
- 28-12-2007 28-12-2007 18:09 - Onze houding is niet veranderd
- 21-12-2007 21-12-2007 15:23 - Kamer wil ‘telemisleiding’ aanpakken
- 21-12-2007 21-12-2007 14:24 - Valleilijn: ‘Vier treinen per uur in 2009’
- 21-12-2007 21-12-2007 10:32 - Vragen over de website radioislam.org
- 21-12-2007 21-12-2007 09:19 - Slob: ‘Ik ben geen volmaakt mens’
- 21-12-2007 21-12-2007 08:47 - ‘Radio Islam schuldig aan ontkennen holocaust'
- 20-12-2007 20-12-2007 13:18 - Accijns op kerosine helpt klimaat een stuk vooruit
- 20-12-2007 20-12-2007 11:12 - Bjidrage debat over het alcoholbeleid
- 20-12-2007 20-12-2007 11:05 - Bijdrage debat over de Najaarsnota 2007
- 20-12-2007 20-12-2007 10:26 - Inbreng over een eventueel boerkaverbod
- 20-12-2007 20-12-2007 10:20 - Inbreng bij wetsvoorstel veiligheidsregio's
- 19-12-2007 19-12-2007 18:00 - EU moet vrienden kritisch kiezen
- 19-12-2007 19-12-2007 15:16 - Tweede kamer wil quick scan Valleilijn
- 19-12-2007 19-12-2007 14:30 - Overleg over de voortgang staatkundig proces Nederlandse Antillen
- 19-12-2007 19-12-2007 13:58 - Inbreng bij de herziening van de Huisvestingswet
- 19-12-2007 19-12-2007 13:58 - Overleg over de invoering van 'passend onderwijs'
- 19-12-2007 19-12-2007 13:51 - Overleg over voorkomen overkreditering van schulden
- 19-12-2007 19-12-2007 12:38 - Overheid moet investeren in preventie tegen zelfdoding
- 19-12-2007 19-12-2007 10:11 - Bijdrage debat over de staat van de Europese Unie
- 18-12-2007 18-12-2007 14:05 - Rijk investeert in spoorzone Zwolle
- 18-12-2007 18-12-2007 13:46 - Overleg over de milieuraad
- 18-12-2007 18-12-2007 11:34 - Bijdrage debat over de verlenging van de ISAF-missie in Afghanistan
- 18-12-2007 18-12-2007 09:39 - Bijdrage debat verslag Europese Top
- 17-12-2007 17-12-2007 15:01 - ChristenUnie wil betere nazorg voor Uruzganmilitairen
- 17-12-2007 17-12-2007 13:42 - Overleg over het onderdeel cultuur van de OCW-begroting 2008
- 14-12-2007 14-12-2007 10:47 - Esmé Wiegman op klimaatconferentie in Bali
- 13-12-2007 13-12-2007 15:08 - Overleg over het programma Veilige Publieke Taak
- 13-12-2007 13-12-2007 13:17 - Overleg over de Scheldeverdragen
- 13-12-2007 13-12-2007 12:58 - Inbreng over verplichte medewerking aan een bloedtest in strafzaken
- 13-12-2007 13-12-2007 12:56 - Inbreng bij verbetering van de rechtsbescherming in asielzaken
- 13-12-2007 13-12-2007 11:01 - Fair trade in eigen land
- 13-12-2007 13-12-2007 10:07 - Bijdrage debat over het burgerinitiatief 'Stop fout vlees'
- 12-12-2007 12-12-2007 16:56 - ‘Heilig huisje van de leraar niet ontzien’
- 12-12-2007 12-12-2007 09:57 - Bijdrage debat begroting Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- 12-12-2007 12-12-2007 09:37 - Bijdrage debat over de Zuiderzeelijn
- 11-12-2007 11-12-2007 17:37 - ‘Balans tussen zorg en arbeid’
- 11-12-2007 11-12-2007 10:48 - Bijdrage debat begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid
- 10-12-2007 10-12-2007 13:32 - Overleg over de strategische agenda hoger onderwijs
- 07-12-2007 07-12-2007 16:01 - ChristenUnie: ‘Eurlings moet even doorpakken’
- 07-12-2007 07-12-2007 08:30 - 'Ontkennen genocide blijft knelpunt toetreden Turkije'
- 06-12-2007 06-12-2007 17:06 - Overleg over het postbesluit
- 06-12-2007 06-12-2007 14:42 - Snelle start bouw vier nieuwe stations
- 06-12-2007 06-12-2007 14:24 - Overleg over de meststoffenwet
- 06-12-2007 06-12-2007 11:15 - ChristenUnie-fractie presenteert parlementair jaarboek 2006-2007
- 05-12-2007 05-12-2007 13:59 - Bijdrage debat over het uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrecht
- 05-12-2007 05-12-2007 13:15 - Overleg over het preventiebeleid
- 05-12-2007 05-12-2007 11:16 - Zilvervloot in de strijd tegen schulden
- 05-12-2007 05-12-2007 11:10 - Zelfstandige thuiszorgers krijgen noodoplossing arbeidsverklaring
- 05-12-2007 05-12-2007 09:41 - Overleg over de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen
- 04-12-2007 04-12-2007 16:49 - Overleg over leraren
- 04-12-2007 04-12-2007 14:04 - Bijdrage debat vervallen bepalingen voorzitterschap gemeenteraad en provincies
- 04-12-2007 04-12-2007 13:53 - Bijdrage debat begroting Verkeer & Waterstaat
- 04-12-2007 04-12-2007 13:46 - Bijdrage vragenuurtje over de situatie van ZZP'ers in de thuiszorg
- 04-12-2007 04-12-2007 11:10 - ChristenUnie 'op de bres voor 100.000+ gemeenten'
- 04-12-2007 04-12-2007 09:37 - Bijdrage debat begroting Koninkrijksrelaties
- 03-12-2007 03-12-2007 16:43 - Overleg over de versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces
- 03-12-2007 03-12-2007 16:35 - Overleg over de Scheldeverdragen
- 03-12-2007 03-12-2007 12:28 - Slob: 'Speciaal onderwijs verdient steun op politiek en bestuurlijk niveau'
Reacties op 'Overheid moet investeren in preventie tegen zelfdoding'
Geen berichten gevonden
Log in om te kunnen reageren op nieuwsberichten.